FPD STEUN ONS
 

Mocht de NOS de beelden van verdachte Tarik wel uitzenden?

De Nieuwe Reporter - vr, 30/01/2015 - 14:55

De kaping van het NOS Journaal. Hoe die was verlopen, was gisteravond luid en duidelijk te horen op de televisie.  En te zien. De dader kwam duidelijk in beeld. En vanochtend prijkte zijn portret op de voorpagina’s van enkele kranten. Maar mag dat eigenlijk wel, een dader zo herkenbaar in beeld brengen? Jurist Charlotte Meindersma analyseert deze kwestie.

Als iets me in de greep hield gisterenavond was het wel de gewapende man die de NOS was binnengedrongen en zendtijd eiste. Het Journaal van 20 uur dat ‘door omstandigheden’ (ja duh, er zijn altijd omstandigheden, maar wélke dan?) niet uitgezonden werd. Vriend grapte nog over een overval, maar meende dat niet. Iemand van de redactie overleden? Maar was dat erg genoeg om hét 20 uur journaal niet door te laten gaan?

Er kwamen berichten langs op Twitter, later artikelen op websites en RTL Nieuws ging uitzenden. Een gewapende man was de NOS binnengedrongen en eiste zendtijd. Terwijl het NOS-pand ontruimd werd kwamen er beelden binnen. De gewapende man was namelijk een lege studio in geleid. Daar stond tenminste één camera aan, waardoor de gewapende man en later zijn arrestatie zeer goed te zien waren. Maar mochten deze beelden wel uitgezonden worden?

Het portretrecht van een verdachte

Dat er hier sprake is van een portret, hoeven we het verder niet over te hebben denk ik. De jongen was overduidelijk in beeld. Maar mag hij verbieden dat zijn portret wordt uitgezonden. Ofwel: heeft hij een redelijk belang zich tegen openbaarmaking van zijn portret te verzetten?

Wanneer de afweging gemaakt moet worden of een portret gepubliceerd mag worden of niet, moet er rekening gehouden worden met het soort portret en de belangen van de geportretteerden. Verdachten en daders hebben een resocialisatie- en rehabilitatiebelang. Zij moeten op een gegeven moment weer terug de maatschappij in. Ze moeten een baan kunnen krijgen. Als zij dan ook nog eens zo in de publieke belangstelling staan, wordt dat alleen maar lastiger.

Daarom zegt een rechter vaak dat er niet meer afgebeeld mag worden dan nodig en dat soms portretten helemaal niet gepubliceerd mogen worden, als die portretten niet nodig zijn om het verhaal te kunnen vertellen of een bepaald voorval aan de kaak te kunnen stellen.

Maar het recht op vrijheid van meningsuiting dan?

Het portretrecht staat nooit op zichzelf. Er moet altijd een belangenafweging gemaakt worden. De vrijheid van meningsuiting is tenslotte ook een groot goed. De verdachte heeft geen vetorecht om te bepalen of zijn portret gepubliceerd wordt of niet.

Hoe valt die belangenafweging hier uit?

Zeker na Charlie Hebdo staat een overval op media, of hoe je het gebeuren van gisterenavond ook wil noemen, in de publieke belangstelling. Mensen willen graag weten wat er aan de hand is. Tot in details. Het is een belangrijk publiek debat om te voeren. De persoon op de beelden wordt niet negatiever naar voren gebracht dan nodig. De beelden worden immers ‘as is’ uitgezonden. Er is precies te zien wat er aan de gang was.

NOS mocht portret van verdachte uitzenden

Dat de NOS de beelden uitzond is daarom geen probleem. Deze verdachte staat om meerdere redenen in de schijnwerpers. Met zijn portret of niet.

Dat zijn portret werd uitgezonden zal er niet voor zorgen dat zijn resocialisatiebelang dusdanig ernstig geschaad wordt dat het op zou wegen tegen de vrijheid van meningsuiting van de NOS en het publieke debat dat wij via de media wensen te voeren.

Mogen kranten portret op voorpagina zetten?

Niet elke krant gaat even zorgvuldig met het portret om. Van De Telegraaf vraag ik mij bijvoorbeeld af of zij dachten om het portretrecht heen te kunnen werken door er een illustratie van te maken. Maar niets is minder waar. Er is sprake van een portret wanneer een persoon herkenbaar is. Met name wanneer de gelaatstrekken zichtbaar zijn. De Volkskrant plaatst geen portret op de voorpagina, terwijl het AD er vol in gaat met een portret met wapen.

Bij al deze publicaties speelt mee wat er in de kop staat of wat er in de tekst van het artikel staat. Hoe gekleurder het verhaal, hoe minder er mag. Een gekleurd verhaal bevat minder feiten of de beweringen zijn in elk geval vaak minder goed onderbouwd. Daarmee zou je deze verdachte in meer diskrediet kunnen brengen. Dat hij verdachte is van deze overval of poging gijzeling of iets dergelijks, dat is wel duidelijk.

Maar de Telegraaf noemt hem meteen een ‘geestesgestoorde’, waarmee de krant suggereert dat er sprake is van een psychische aandoening, terwijl we dat helemaal nog niet weten. Of deze jongen een kwaadaardige boodschap kwijt wilde weten we ook niet. Wat hij ‘on air’ gezegd heeft is alleen dat hij misstanden in deze maatschappij aan de kaak wilde stellen. Dat hij dit op een kwaadaardige manier heeft willen doen, staat los van de inhoud van de boodschap.

Kortom, kranten mogen door het gebruik van het portret de verdachte niet onnodig negatief neerzetten. Het moet nog steeds kloppen wat ze zeggen of ze moeten op zijn minst onderbouwen waarom ze denken dat er sprake is van een bepaalde situatie.

Zwart balkje

Zo’n zwart balkje voor de ogen van de verdachte, helpt dat nog? Lang werden de zwarte balkjes gebruikt om mensen onherkenbaar te maken. Daardoor zou er geen sprake meer zijn van een portret, waardoor de portretten met balkje min of meer ongelimiteerd gepubliceerd konden worden.

Inmiddels is dit iets genuanceerder geworden. Het zwarte balkje kwam namelijk ook te staan voor ‘crimineel’. En niet elke verdachte is meteen een crimineel. Of in elk geval: niet iedere persoon die door de media met zwart balkje wordt getoond, is een verdachte of dader. Een zwart balkje voor de ogen zou daarom alleen gebruikt moeten worden bij verdachten en daders. Tarik is inmiddels wel een verdachte, dus mag hier een zwart balkje gebruikt worden.

Een meer algemene oplossing is op een andere manier onherkenbaar maken. Bijvoorbeeld door te blurren of een ander camerastandpunt te kiezen. Denk bijvoorbeeld aan hoe ze dat gedaan hebben bij het BNN programma “Wij zitten vast“.

“Maar hij wilde toch zelf op TV?!”

Ja, hij wilde zelf op tv. Maar niet op deze manier. Laat staan dat hij wilde dat hij op tv gearresteerd zou worden. Denk ik.

Het is net zoiets als te hard rijden of door rood rijden. Dat doe je bewust. Je weet dat het niet mag en dat je er een boete voor zult krijgen. Maar die boete wilde je niet.

De vergelijking gaat natuurlijk niet helemaal op, maar het geeft je misschien wel een idee van wat ik bedoel te zeggen. Deze verdachte moet wellicht meer kunnen verdragen dan andere verdachten die niet bewust op tv wilden, maar veel maakt het niet uit. Wat dus wel echt uitmaakt is zijn resocialisatiebelang (of rehablitatiebelang, maar ik ben bang dat Tarik er niet zonder straf van af zal komen).

Dit artikel werd eerder gepubliceerd op het weblog Charlotte’s Law.

The post Mocht de NOS de beelden van verdachte Tarik wel uitzenden? appeared first on De Nieuwe Reporter.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

KNVB speelt voor journalist, en dat is een kwalijke zaak

De Nieuwe Reporter - vr, 30/01/2015 - 00:52

Voetbalbond KNVB lijkt journalisten bewust op afstand te houden als het belangwekkend nieuws meldt. Dat is een jammerlijke ontwikkeling die niet past bij de grootste sportbond van Nederland.

Het Genootschap van Hoofdredacteuren is bezorgd over het persbeleid van de KNVB. Zo bezorgd, dat voorzitter en NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff zich donderdag per brief (pdf) richtte tot onze nationale voetbalbond.

Wat wil het geval? De KNVB stuurde afgelopen maandag een persbericht de wereld in waarin het aankondigde dat voorzitter Michael van Praag een gooi doet naar de functie van FIFA-baas. Hij neemt het daarbij op tegen de huidige voorzitter Sepp Blatter en drie andere kandidaten.

Het stuit het Genootschap tegen de borst dat de KNVB erbij vermeldde dat Van Praag niet beschikbaar was om vragen te beantwoorden, maar twee dagen later zijn besluit zou toelichten tijdens een persbijeenkomst in het Olympisch Stadion. Wel zond de bond een eigen video mee waarin de kersverse kandidaat wordt geïnterviewd door iemand die een microfoon met KNVB-logo vasthoudt.

“Dat is een benadering die ons in het geheel niet aanspreekt”, schrijft Gelauff. “Het op afstand houden van de pers op het moment dat nieuws zich voordoet, als KNVB op de stoel van de journalist gaan zitten en daarbij in een enkel geval verwijzen naar een persconferentie van enkele dagen later zien onze leden niet als een modern en open persbeleid, maar eerder als een poging om kritische vragen niet te hoeven beantwoorden als het er op aankomt.”

Video is extra service

De KNVB verweerde zich donderdag door te stellen dat de video slechts dient “als extra service” bij het persbericht om radio- en televisieomroepen tegemoet te komen. “Uiteraard staat het ieder medium vrij om daar al dan niet gebruik van te maken.”

Daarnaast zou Van Praag in het buitenland zijn geweest op het moment dat bekend werd dat hij zich kandidaat stelde. Hij kon niet eerder dan woensdag de pers te woord staan.

De verklaring van de voetbalbond roept een aantal vragen op. Van Praag had klaarblijkelijk geen tijd voor interviews, maar een filmpje opnemen was geen probleem. Ook lijken de telefoon, Skype, e-mail en fax niet te bestaan voor de KNVB. Als Van Praag echt had gewild, had hij vanuit het buitenland de meest prangende vragen kunnen beantwoorden.

En moest het persbericht per se op maandag de deur uit? De deadline voor de aanmelding liep pas in de nacht van donderdag op vrijdag af. Het heeft er alle schijn van dat de KNVB dit heeft voorgekookt.

Geen incident, maar patroon

Volgens het Genootschap staat dit incident niet op zichzelf, maar is er sprake van een patroon. “Eerder deze maand koos de KNVB deze benadering ook toen het maatschappelijk zeer relevante onderwerp matchfixing breed in het nieuws was en in het verleden zijn meer voorbeelden aan te wijzen”, aldus Gelauff.

Als dit inderdaad het geval is, is dat een zorgelijke ontwikkeling voor de journalistieke verslaggeving. Door zelf naar buiten te treden met een persbericht en verdere vragen af te wimpelen, zet de KNVB de toon voor hoe het nieuws wordt gebracht. Precies dat wordt geschreven wat de voetbalbond welgevallig is. Zo ook in het geval Van Praag.

Nobele missie van Van Praag

In het persbericht en de video zegt Van Praag dat hij zich grote zorgen maakt om de huidige staat van de FIFA. Hij had gehoopt dat er een “geloofwaardige tegenkandidaat” de strijd aan zou gaan met Blatter, maar dat is niet gebeurd. “Dan moet je het niet alleen bij woorden laten, maar ook daadkracht tonen en verantwoordelijkheid nemen”, aldus de oud-voorzitter van voetbalclub Ajax.

Directeur betaald voetbal Bert van Oostveen doet er nog een schepje bovenop: “Het is duidelijk dat er wat moet veranderen bij FIFA om de geloofwaardigheid te herstellen. Michael is daarvoor de juiste man.”

De nobele Van Praag die zijn verantwoordelijkheid neemt en orde op zaken wil stellen bij de FIFA. Het zijn uitspraken waar niemand over zal vallen. Dat de FIFA een dubieuze club is, heeft komiek John Oliver immers afgelopen zomer voor eens en altijd blootgelegd.

Kranten vol lof

Ook de dagbladen zijn dinsdag vol lof over de kandidaatstelling van de KNVB-voorzitter. De ochtendkranten portretteren hem als dappere strijder tegen de verrotte cultuur binnen de wereldvoetbalbond. “Van Praag maakt vuist tegen Blatter”, kopt de Volkskrant. “Presidentskandidaat Van Praag wil imago FIFA stevig oppoetsen”, schrijft De Telegraaf op de voorpagina. Binnenin noemt de grootste krant van Nederland Van Praag zelfs de “moedigste”.

De NOS schetst eenzelfde beeld. “Het is dapper van Van Praag”, aldus commentator Arno Vermeulen. “Hij is degene geweest die heel kritisch was en dan moet je het ook maar gaan doen.”

Tegengeluiden zijn nauwelijks te horen. De schrijvende pers staat hoogstens stil bij de kansen van Van Praag om Blatter te verslaan en concludeert dat dat een lastige zaak wordt. De Zwitser heeft immers de confederaties van Azië, Oceanië, Zuid-Amerika en Afrika al achter zich, waarmee hij zich verzekerd weet van een ruime meerderheid van de stemmen.

Na persconferentie ander beeld

Tijdens de persconferentie van woensdag blijken er toch de nodige kanttekeningen te plaatsen bij de kandidatuur van Van Praag. Zo wil hij meer landen op het WK voetbal, gaat hij voor maar één termijn en — nu komt het — wil hij Blatter aanhouden als adviseur. “Ik vond het slim om met Blatter als adviseur alle continenten af te gaan”, zo gaf de KNVB-baas aan. “Want hij heeft een heel groot netwerk. In het bedrijfsleven is het heel normaal dat een scheidend directeur zo zijn opvolger helpt.” Blatter heeft overigens bedankt voor de rol, aldus Van Praag. “Maar mijn aanbod blijft staan.”

Dit zijn cruciale details die een ander licht werpen op Van Praags kandidaatstelling, maar het zijn bespiegelingen die de voorpagina’s van de kranten de volgende dag niet meer halen. Van Praag is oud nieuws, goed voor het sportkatern en meer niet.

Door twee dagen van tevoren selectief informatie naar buiten te brengen, is de KNVB erin geslaagd om een beeld in de media te creëren van Van Praag als moedig voorvechter. Aan dat beeld verandert later in de week weinig meer.

Handelswijze KNVB ongepast

Het Genootschap betreurt de gang van zaken en vindt de benadering van de KNVB “niet passen in een open democratische samenleving, waarin als vanzelfsprekend de pers alle ruimte krijgt om zijn functie uit te oefenen”.

Daar sluit ik mij bij aan. De handelswijze van de voetbalbond past bij een bedrijf dat een positieve draai wil geven aan een massale ontslagronde, of een politicus die op instigatie van een gewiekste spindoctor het nieuws bespeelt. Het past niet bij de grootste sportbond van Nederland met diepe wortels in de samenleving, die regelmatig betrokken is bij belangrijke discussies als de inzet van politie en maatschappelijk geweld.

Los daarvan, is het optreden van Van Praag welhaast onbegrijpelijk. Als je het opneemt tegen een omstreden bobo als Blatter en zijn verdorven voetbalimperium, dan is openheid juist een machtig wapen.

The post KNVB speelt voor journalist, en dat is een kwalijke zaak appeared first on De Nieuwe Reporter.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Wat is onderzoeksjournalistiek?

De Nieuwe Reporter - wo, 28/01/2015 - 10:46

Volgende week begint Luuk Sengers als docent onderzoeksjournalistiek bij de Fontys Hogeschool voor Journalistiek in Tilburg. Maar wat is ‘onderzoeksjournalistiek’ eigenlijk? En waarom is daar een aparte docent voor nodig? Sengers zet zijn visie uiteen.

Een definitie is niks als hij nergens toe leidt. De definitie van een vaardigheid moet inspireren tot praktisch handelen. Daarom heb ik me laten uitdagen om ‘onderzoeksjournalistiek’ opnieuw te definiëren. Niet omdat er nog geen definities waren. Maar omdat de bestaande omschrijvingen, zo heb ik ontdekt, onnodig verlammend werken. Voor de jonge generatie journalisten zijn ze te wollig of te vaag.

Naar een concretere omschrijving

Wij, veteranen op redacties en faculteiten, hebben de neiging om de kool en de geit te sparen als we ons vak omschrijven. Misschien omdat we oude vrienden niet willen buitensluiten en nieuwkomers niet zomaar willen binnenlaten. Maar voor aanstormend talent, dat hunkert naar een vingerwijzing, is het allemaal nogal verwarrend.

Tegelijkertijd besef ik dat niemand zomaar ongestraft met het tafelzilver mag jongleren. Wie het niet met mijn definitie eens is, nodig ik welgemeend uit om met me in discussie te gaan. Taalfouten opsporen, dát kunnen wij docenten journalistiek wel, maar denkfouten, dat is andere koek. Dus help. Mijn doel is om samen tot een concretere omschrijving te komen die studenten en collega’s motiveert.

Mijn definitie

Wat is onderzoeksjournalistiek? Mijn antwoord zou zijn:

Het openbaar maken van moeilijk toegankelijke informatie over gebeurtenissen die het leven, de vrijheid of de veiligheid van mensen bedreigen.

Wacht! Wacht! Ik snap de aandrang om deze definitie naast je eigen werk te leggen en dan meteen te besluiten of je het er mee eens bent of niet. Maar wees gewaarschuwd: alles in deze definitie is ‘geleend’, en niet van de eersten de besten! Je zult misschien nog verbaasd zijn. Míjn bijdrage is dat ik bij elkaar heb gezocht wat me concreet genoeg leek:

1. Openbaar maken

Volgens de ‘moeder’ van alle onderzoeksjournalistieke verenigingen, de Amerikaanse IRE (Investigative Reporters and Editors), is onderzoeksjournalistiek:

The reporting, through one’s own initiative and work product, of matters of importance to readers, viewers or listeners.

Ire stelt het eigen initiatief van de journalist dus voorop.

Hetzelfde doet haar Nederlands-Vlaamse zusje, de VVOJ:

Kritisch wil zeggen dat de journalistiek niet slechts fungeert als doorgeefluik van ‘nieuws’ dat er al was, maar dat nieuws wordt gemaakt dat er zonder dat journalistiek ingrijpen niet zou zijn geweest.

Of in straattaal (aldus opnieuw de IRE):

Investigative journalists rarely follow somebody else’s agenda. They decide what is worthy of coverage, rather than attend a meeting merely because somebody in authority convened it.

Het moment waarop de journalist uit de startblokken komt, bepaalt of hij of zij zich onderzoeksjournalist mag noemen, stelt ook Mark Lee Hunter. In Story-Based Inquiry, het meest verspreide handboek over onderzoeksjournalistiek, schrijft hij:

Conventional news reporting depends largely and sometimes entirely on materials provided by others […]; it is fundamentally reactive, if not passive. Investigative reporting, in contrast, depends on material gathered or generated through the reporter’s own initiative.

Volgens Hunter noemt men deze tak van journalistiek daarom ook wel ‘enterprise reporting’.

2. Moeilijk toegankelijk

Geheimen, is dat waar het om draait in de onderzoeksjournalistiek? Volgens de ‘bijbel’ voor IRE-leden, het onvolprezen The Investigative Reporter’s Handbook, is er geen onderwerp dat onderzoeksjournalisten sterker verdeelt dan “[…] whether secrecy and evasion must be present.”

De IRE drukt zich in haar eigen definitie voorzichtig uit:

In many cases the subjects of the reporting wish the matters under scrutiny to remain undisclosed.

Dus: ‘In many cases’.

Ik ben het er mee eens dat het focussen op geheimen het werkveld onnodig zou verengen. Er vallen ook veel belangrijke dingen te onthullen die niet geheim zijn. Het ‘gewoon’ toetsen van beleid kan al tot schokkende inzichten leiden, zoals de VVOJ terecht stelt. Net als het signaleren van verborgen trends in de samenleving.

Hunter zegt het zo:

Investigative journalism involves exposing to the public matters that are concealed – either deliberately by someone in a position of power, or accidentally, behind a chaotic mass of facts and circumstances that obscure understanding.

Behalve materiële obstakels (obscure bronnen), kunnen er ook cognitieve zijn die het zicht op de werkelijkheid belemmeren. Bijvoorbeeld als we door (tegenstrijdige) informatie worden overspoeld, of als de beschikbare informatie niet een-twee-drie te ontcijferen valt. Nog maar te zwijgen over het oogletsel dat spindoctors en sommige voorlichters kunnen aanrichten.

3. Informatie over gebeurtenissen

Waarom gebruik ik in mijn definitie het woord ‘informatie’ en niet ‘feiten’ of ‘zaken’, zoals anderen doen? Omdat het in journalistiek volgens mij nooit om losstaande feiten gaat en al helemáál niet om vage ‘zaken’. Het gaat om samenhangende concrete gebeurtenissen. Pas in deze contekst krijgen feiten hun werkelijke waarde.

Of zoals Jack Fuller het in zijn boek News Values verwoordt:

Coherence must be the ultimate test of journalistic truth.

Bovendien voel ik me gesterkt door een definitie van het American Press Institute, dat journalistiek omschrijft als “het verzamelen, selecteren, creëren en presenteren van nieuws en informatie”. Daarmee stelt het expliciet dat journalisten niet alleen de taak hebben om het nieuws te observeren, maar ook om er iets mee te dóen. ‘Informeren’ komt uit het latijn en betekent: kennis delen om te vormen of te instrueren.

4. Leven, vrijheid en veiligheid

Dit is het onderdeel, tot slot, dat je misschien het meeste verbaast. Dat komt doordat er op dit punt meestal om de pot wordt heengedraaid. Neem de IRE, die zóveel heeft bijgedragen aan ons begrip van de moderne onderzoeksjournalistiek, maar op de allerbelangrijkste vraag die onderzoeksjournalististen en hoofdredacteuren kwelt – waar zal ik mijn (laatste) tijd, energie en geld in steken? – in haar definitie geen concreter antwoord biedt dan: “matters of importance to readers”.

Dat kan beter. Hunter is bijvoorbeeld stelliger:

Investigative reporting uses objectively true material – that is, facts that any reasonable observer would agree are true – toward the subjective goal of reforming the world.

Daarmee sluit hij aan bij een lange traditie van journalisten die met hun verhalen expliciet de bedoeling hadden iets voor hun lezers, kijkers of luisteraars te verbeteren. ‘Journalism of outrage’ is deze werkwijze gedoopt (door David Protess en anderen in hun baanbrekende studie Journalism of Outrage). Zelfs de IRE heeft zijn acroniem niet toevallig gekozen: ‘ire’ betekent immers ‘woede’.

Maar waar zou die verontwaardiging zich dan op moeten richten? Niet op de diepte van het decolleté van Jennifer Aniston, dat staat wel vast. Maar waarop dan wél? Veel doelen zijn immers bijzonder vaag (“de wereld veranderen”) en naarmate ze concreter worden, verliezen ze meer aanhangers. Zo kunnen mensen die “het marktliberalisme bestrijden” op mijn aandacht rekenen, totdat ze me proberen mee te sleuren in een ideologisch moeras. En zo denken veel mensen erover.

Zijn er dan geen doelen waarop we elkaar kunnen vinden?

Jawel! Ik stel voor om de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 tot verplichte leerstof te maken op alle scholen voor journalistiek. Wat de waardigheid van álle mensen op deze planeet bedreigt, volgens het handvest, zijn (ongeveer in deze volgorde): geweld, onderdrukking, discriminatie, deportatie, gevangenschap, rechtelijke willekeur, censuur, uitsluiting van openbare sociale en culturele voorzieningen, uitsluiting van sociale zekerheid, onderwijs of gezondheidszorg, uitsluiting van deelname aan het openbaar bestuur, diefstal, onteigening, dakloosheid, werkloosheid, honger en armoede. Wie onderzoeksjournalist wil worden, vindt hier inspiratie voor járen!

Natuurlijk zijn de Verenigde Naties bekritiseerd, maar vooral omdat ze dingen niet hadden meegerekend. Een schone leefomgeving, zonder gif in de lucht en op je bord, bijvoorbeeld. De Club van Rome werd pas twintig jaar later opgericht. Ook zou het manifest zich blindstaren op misdragingen van de overheid, terwijl andere organisaties en bovenal bedrijven er toch óók wat van kunnen! Maar los van deze omissies, die we er zelf in de kantlijn wel zullen bijschrijven, wordt de verklaring alleen nog bestreden door mensen die haar niet naleven.

De Encyclopaedia Britannica zegt over de Verklaring van de Rechten van de Mens:

[…] it enunciates general moral principles applicable to everyone, thus universalizing the notion of a fundamental baseline of human well-being.

Zoek niet verder! zou ik willen zeggen tegen journalisten en hoofdredacteuren die twijfelen over hun volgende project.

Eigenlijk is het al genoeg om artikel 3 te onthouden:

“Everyone has the right to life, liberty and security of person.”

En kijk eens hoe dicht het Amerikaanse Committee of Concerned Journalists hierbij in de buurt komt in haar Elements of journalism:

The primary purpose of journalism is to provide citizens with the information they need to be free and self-governing.

Nog niet overtuigd? Dan spreekt dit bedrijfseconomisch argument je misschien aan: serieuze kranten en programma’s verliezen hun inkomsten. Hoeveel van de weggelopen lezers, kijkers en luisteraars komen misschien terug als ze merken dat journalisten erin slagen iets aan hun leefomstandigheden te verbeteren?

Drie voorwaarden voor onderzoeksjournalistiek

Terug naar mijn definitie. Volgens mij is er dus sprake van onderzoeksjournalistiek als aan deze drie voorwaarden is voldaan:

  1. De initiatiefnemer van het nieuws is een journalist.
  2. De informatie ligt niet voor het oprapen.
  3. Het onderwerp betreft bedreiging van de vrijheid of de veiligheid.

Waarom zijn concrete kenmerken zo belangrijk? Omdat we (aanstormende) journalisten er dan op kunnen voorbereiden. De kernelementen – ondernemerschap, onderzoek en zingeving – vergen middelen die niet in de gereedschapskist van elke journalist zitten.

“Veteran trainers note that the best investigative journalism employs a careful methodology, with heavy reliance on primary sources, forming and testing a hypothesis, and rigorous fact-checking.

aldus het Global Investigative Journalism Network, dat alle organisaties op het gebied van onderzoeksjournalistiek in de wereld vertegenwoordigd. Na tien jaren trainen op redacties kan ik dat beamen.

Vroeger hoorde je nog wel eens een hoofdredacteur schamperen dat toch eigenlijk alle journalisten onderzoeksjournalisten zijn. Nu hoor je dat alleen nog maar van managers die niet in de gaten hebben dat eigenlijk niet alle journalisten op hun redacties nog journalisten zijn. Niet als je waarheidsvinding nog tot hun taken rekent.

In de opleidingen is journalistiek echter geen ideaal, maar nog steeds een vak. En voor journalisten die zich willen onderscheiden, ligt de lat hoger dan ooit. De school waar ik mag gaan werken, reageert daarop met een logisch maar tegenwoordig gedurfd antwoord: (nog) langere polsstokken!

The post Wat is onderzoeksjournalistiek? appeared first on De Nieuwe Reporter.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Waarom noemen we journalisten in Brussel ‘Europese correspondenten’?

De Nieuwe Reporter - za, 24/01/2015 - 09:07

In Europa wordt steeds meer bepaald voor de lidstaten. Europees beleid is dus ook Nederlands beleid. Maar met de verslaggeving is iets vreemds aan de hand . Als journalisten de Nederlandse politiek verslaan, noemen we ze parlementaire journalisten. Maar wanneer journalisten in Brussel hetzelfde doen, noemen we ze Europese correspondenten. In deze aflevering verwonderen de mediadoctoren zich over de verschillen in verslaggeving tussen Den Haag en Brussel. Dit doen we met Sophie Lecheler, universitair hoofddocent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam.

Veel journalisten wagen zich liever niet aan Europese onderwerpen. De gedachte daarbij is dat kijkers en lezers niet geïnteresseerd zijn. Wat blijft er dan over van de functie van de journalist als watchdog, wanneer journalisten zelf geen onderwerpen over Europa aan durven?

Linda interviewde Joop Hazenberg, correspondent voor onder andere de Deutsche Press Agentur in Brussel. Volgens hem hebben beslissingen in Brussel pas op lange termijn impact op de mensen thuis. Door deze traagheid en door krimpende budgetten is Europa weinig interessant voor media.  Hazenberg ziet zichzelf echt als correspondent. Volgens hem is het verslaan vanuit Brussel iets anders dan parlementaire verslaggeving, omdat Europa een complex krachtenveld beslaat dat veel meer vraagt dan alleen verslaggeving over wat het parlement beslist.

We bespreken hoeveel invloed die krimpende budgetten hebben. Chris ziet een opmerkelijke verandering. Eerst was er meer verslaggeving. Dat is afgenomen, hoewel er meer berichtgeving is gekomen vanuit de Europese identiteit. Die berichtgeving is ook minder kritisch. Lecheler maakt zich zorgen. De verslaggeving is misschien wel meer Europees, maar er wordt maar weinig gesproken over het lobbyisme in Brussel, wat ontzettend groot is. Er is een verschil tussen grote landen, als Duitsland, en kleine landen als Estland in de grootte van het journalistencorps en dus ook in de kwaliteit van verslaggeving die burgers in de verschillende lidstaten voorgeschoteld krijgen.

Folkert en Vincent maakten een item over tolken in Brussel, waar grote vraag naar is. Het goed vertalen van iemands woorden is essentieel. Maar is het ook nuttig?

We concluderen dat we de journalisten in Brussel correspondenten noemen, omdat Europa voor ons gevoel ver weg is. De complexe Europese wetgeving lijkt vooral niet over ons eigen leven te gaan.

Beluister deze uitzending:

 

Alle eerdere uitzendingen van Onder Mediadocteren zijn terug te vinden op de website van Onder Mediadoctoren.

The post Waarom noemen we journalisten in Brussel ‘Europese correspondenten’? appeared first on De Nieuwe Reporter.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

EUROVISION ACADEMY Master Class: What News for what audience?

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Switzerland] - This masterclass with help professionals understand the motivation of the news consumers. For anyone working in news production, it is essential to be aware of the audience and what motivates them to consume the news. Because in these fast changing times, you can best keep up with the evolving techniques by looking at how people are using them.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

The 15th International Symposium on Online Journalism

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[USA] - The International Symposium on Online Journalism at the University of Texas at Austin delivers a unique and rich repository of information on the progress of Online Journalism, with comments and insights from professionals and scholars who have been working on the frontlines.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

7th Digital Innovators’ Summit

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Germany] - The Digital Innovators’ Summit is an annual international digital media conference designed to bring together senior executives from content businesses, technology innovators and solution providers to understand emerging trends, share innovative ideas and solutions, see new relevant technologies and network.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

BBC Academy’s Women in Radio

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[United Kingdom] - The BBC Academy in conjunction with BBC Local Radio is holding two further awareness days for women who are interested in presenting on BBC Local Radio in England.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

The 4th International Conference on M4D Mobile Communication for Development

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Senegal] - The conference is the fourth in the M4D biennial series following the inaugural conference in Karlstad, Sweden in 2008. The 2nd conference was in Kampala, Uganda in 2010 and the 3rd in New Delhi, India in 2012. M4D2014 aims to provide a forum for researchers, practitioners and all those with interests in the use, evaluation, and theorizing of Mobile Communication for Development.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

International Journalism Festival

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Italy] - The annual Perugia International Journalism Festival is the leading journalism event in Italy. It is an open invitation to listen to and network with the best of world journalism. The leitmotiv is one of informality and accessibility, designed to appeal to journalists, aspiring journalists and those interested in the role of the media in society. Simultaneous translation into English and Italian is provided. The festival is open to the public free of charge.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

Jacques Gevers est décédé à 63 ans

Le Fonds pour le journalisme - di, 11/09/2012 - 08:34
Il faisait partie du jury du Fonds pour le journalisme C'est avec une grande tristesse que nous avons appris, lundi, le décès de Jacques Gevers, âgé de 63 ans. Au terme d'une carrière remarquée, d'abord comme journaliste puis comme rédacteur en chef et enfin comme directeur de la rédaction au Vif/L'Express, Jacques était toujours actif dans le monde des médias. Depuis la création du Fonds pour le journalisme, en 2009, il faisait partie du jury qui sélectionne les projets journalistiques d'enquête. C'est toujours avec une grande gentillesse et une ouverture d'esprit remarquable qu'il analysait les projets des journalistes. Le grand reportage, l'enquête et l'investigation le passionnaient. Jacques appréciait le dynamisme des jeunes journalistes, il aimait les voir se lancer dans des projets ambitieux, et il voulait les encourager avec les bourses attribuées par le Fonds.
Mercredi 5 septembre, alors que se préparait une nouvelle délibération du Fonds, Jacques a été victime d'un accident vasculaire cérébral (AVC). Hospitalisé depuis lors dans un état critique, il est décédé lundi.
Toutes nos pensées vont à sa famille et à ses proches.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

44.124 Eur pour vos enquêtes

Le Fonds pour le journalisme - vr, 07/09/2012 - 11:15
L'échéance du 15 septembre approche à grand pas. Envoyez vos projets. Le Fonds pour le journalisme dispose de 44.124 euros pour son 12e appel à projets. Ceux-ci doivent être rentrés au plus tard le 15 septembre à minuit via le formulaire d'inscription en ligne. Le secrétariat du Fonds peut vous aider à boucler vos dossiers. Ne tardez pas. Et veillez à rencontrer tous les critères mentionnés sur le site du Fonds et dans son règlement général.
Categorieën: Aanbevolen door FPD
""