FPD STEUN ONS
 

This Town: Heerlijk boek voor wie Amerika lief heeft – of haat

De Nieuwe Reporter - do, 31/07/2014 - 09:11

De zomervakantie staat voor de deur. Eindelijk tijd om een goed boek te lezen! Maar welk boek? De Nieuwe Reporter vroeg enkele journalisten om een tip: welk recent boek zou je andere journalisten aanraden. Vandaag in de twaalde aflevering de suggestie van Margo Smit, directeur van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten.

Voor deze boekentip was een weekje Frankrijk wel goed, want toen had ik de tijd om het heerlijke boek This Town van Mark Leibovich te lezen. Voor iedereen die van Amerika, van politiek en alles dat daar bij lijkt te horen houdt. Maar ook voor alle haters daarvan.

Leibovich schreef het boek in 2013, en beschrijft in heerlijke zinnen hoe Washington – This Town, zoals de ingewijden de stad noemen – een goed-gesmeerde draaideur lijkt geworden voor (al dan niet uitgerangeerde) politici, lobbyisten en ambtenaren. Geen misstap zo groot of Washington vindt wel weer een plekje voor je (met uitzondering van Sarah Palin, dat dan wel).

Journalists become People on TV, or go into public relations or lobbying; politicians and staffers become lobbyists or consultants or commentators; Lobbyists run for office or go back into the government to ‘refresh their credentials’ or earning power, before taking their rightful place in the retainer class.

Leibovich (zelf werkzaam voor The New York Times) fileert met duidelijk plezier de boekpresentaties, feestjes, diners, politieke debatten en conventies om het ‘social network’ dat Amerika’s regeringscentrum is te schetsen.

Ook als je niet alle hoofdrolspelers kent doet het boek je verlangen naar een Nederlandse variant. Om dan mogelijk te constateren dan Den Haag nog lang zo erg niet is, maar o wat zou het een plezierig boek kunnen zijn. Ideetje voor goed-ingewijden als Thom Jan Meeus, wellicht?

Lees ook de andere boekentips.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Gij zult: journalistieke ziel, geboden en verboden

De Nieuwe Reporter - wo, 30/07/2014 - 13:52

Anneke van Ammelrooy zag aflevering twee van “Kijken in de Ziel” over journalisten. Tot haar teleurstelling blijft het programma oppervlakkig en raakt het nauwelijks aan de echte vragen over de journalistieke ziel.

Afgelopen maandag zag ik het tweede deel van het programma “Kijken in de Ziel“. Het was nog steeds klef, loommakend weer en ik vond het ook mijn plicht om te zien wat vakgenoten ervan bakten. Het minste wat je als semi-werkloze kunt doen is bijblijven. Twaalf Nederlandse journalisten krijgen in het programma levensvragen voorgelegd als ‘Waarom ben je journalist geworden?’ (de meesten zijn er ‘ingerold’) en professionele instinkers als ‘Mag iedereen zich journalist noemen?’ (‘Tuurlijk, het is een vrij beroep’).

Het is een snel gemonteerd programma. Voor kijkjes – in de ziel nog wel – kregen die mannen en vrouwen tien tot dertig seconden. Ik had er mijn stopwatch niet bij, ik heb niet eens een stopwatch, maar zo krijg je natuurlijk precies van die zielloze antwoorden die nooit verrassen, die binnen de gebaande paden blijven, die de verdenking wekken dat journalisten ook al een soort kaste met voorspelbare meningen zijn zoals Nederlandse varkensboeren en bedrijven die ziektekostenverzekeringen verkopen (‘je krijgt toch een band met die dieren’, respectievelijk ‘gezondheid heeft geen prijs’).  Jammer dat ik de vorige series (met onder andere artsen en ondernemers) gemist heb, anders had ik vergelijk gehad.

Het is geen programma van de EO of de KRO, dus wat verstaat de ongelovige interviewer Coen Verbraak onder “de ziel”? Geen idee. Volgens een rake definitie van filosoof Peter Sloterdijk is de ziel bij de mens een “binnenwereld die ontstaat door chronische overbelasting”. Peter bedoelt: als je jarenlang veel te hoog gegrepen  geboden en verboden probeert na te leven en daar niet in slaagt, ontstaat de ziel, een plek om te tobben, jezelf verwijten te maken en zelfs te beledigen en jezelf meestal vergeefs op te roepen tot meer moed, meer zelfdiscipline en meer geloof in het nut der naleving van ge- en verboden.  De ziel hoeft tegenwoordig niet per se meer een religieus verschijnsel te zijn, het kan ook door de media een handje geholpen worden, zoals bij duizenden vrouwen die aan anorexia nervosa lijden en zich doodhongeren vanwege onbereikbare schoonheidsidealen.

Maar wat zouden de geboden en verboden zijn waarover Nederlandse journalisten tobben? Afgezien van de overspannen regels die ook voor andere stervelingen gelden? Het programma komt niet verder dan een incidentje hier en daar.

Objectiviteit?

Wie tobt nog over objectiviteit na een halve eeuw deconstructionism, participerende journalistiek, gonzo journalism, gegniffel over kranten met naïeve namen als ‘De Waarheid’, je-neemt-altijd-jezelf-mee-journalistiek, om nog maar te zwijgen over het meer recentelijke fact-free journalism als van de Amerikaanse televisiezender Fox, de feitenvrije meningen van Geert Wilders in zijn tweets, alsmede Geenstijl-achtig gekanker? Anything goes tegenwoordig in de media, zoals al eerder in de moderne kunst. Op het internet zijn objectiviteit, gecontroleerde feiten, betrouwbaarheid en zelfkennis zo ver te zoeken dat studenten van de opleiding journalistiek in Utrecht van hun docenten zelfs Wikipedia niet mogen gebruiken als bron, een website die auteurs toch regelmatig vraagt wat hun bron is voor feiten en beweringen. Journalisten schrijven dikke boeken zonder veel bronvermeldingen of met bronnen die grotendeels uit de tweede hand zijn. Het NOS-Journaal laat voortdurend doorklinken dat het wel de Oekraïense separatisten of Russen geweest zullen zijn die het vliegtuig met vluchtnummer MH17 neergehaald hebben, de hypothese van een bom aan boord is meteen verlaten, evenals die van een mogelijk verband met het eerder verdwenen vliegtuig van Malaysia Airlines.

Hoor en wederhoor?

Het is al lang usance te vermelden dat een aangewezen boosdoener niet bereikbaar was voor commentaar, wat meestal te verdedigen valt (omdat men ons anders laat wachten tot sint-juttemis), maar wel eens levens kan verwoesten. Een van de weinige tob-cases in het programma was een zwartgeldaffaire bij FC Groningen die Johan Derksen dertig jaar geleden had aangezwengeld. Uiteindelijk bleek, aldus Derksen, dat de bestuurders geen cent in eigen zak hadden gestoken. Hij had daarom nog steeds moeite met de persoonlijke gevolgen die de affaire voor sommige had gehad. Geen van de andere journalisten had een dergelijk smartelijk verhaal. Misschien komen ze hun hoofdpersonen later nooit meer tegen?

De waarheid brengen?

Misschien komt dit soms problematische gebod in een volgende aflevering aan bod, maar tot nu toe werd nog geen handvol incidenten genoemd waarbij hoogstens de snelheid het van de zorgvuldigheid had gewonnen. Toch bestaan ook in Nederland journalisten die op last van de hoofdredactie bepaalde onderwerpen hebben moeten laten rusten (vermogende foute Russen, contracten voor de bedrijven van politiek leider X, mannen in witte pakken bij de Bijlmerramp). De waarheid brengen kan voor een medium leiden tot een totale communicatieboycot op het Binnenhof, dure rechtszaken of hoge boetes, interne verdeeldheid op een redactie, een gevoelde verantwoordelijkheid voor zelfmoord, verlies van huis, werk en reputatie door een klokkenluider, ontslag van de journalist. Benieuwd of interviewer Verbraak dergelijke typische tob-issues nog zal aanraken. Als ik er tien, twintig keer serieus mee te maken heb gehad, hoe vaak dan de 15.000 journalisten die Nederland telt?

Relevante selectie?

Je kunt de waarheid over A erg ver van je bed houden door andere onderwerpen over B te selecteren. In het programma tobt Rob Wijnberg over de huidige selectie van nieuws omdat ons soort nieuws voornamelijk over uitzonderingen gaat (het verkeersongeluk) en niet over wat regel is in de maatschappij (soepel verlopend massaverkeer). Dat geeft, zegt hij, een volkomen vertekend, zeg maar onwaarachtig beeld van de werkelijkheid. Daarop lijkt mij nogal wat af te dingen. Grote delen van het nieuws opereren helemaal niet of niet uitsluitend volgens dit principe (sport, economie, politiek, wetenschap, gossip, cultuur) en nieuwsconsumenten weten heus wel uit eigen ervaring dat verkeersongelukken uitzonderingen zijn.

Dat nieuws meestal slecht nieuws is (hoewel niet per se voor iedereen) is een historisch gegroeid cultureel fenomeen dat alles te maken heeft met het sombere wereldbeeld van het christendom en later het cynisme van de Verlichting en soortgelijke denkers in de twintigste eeuw, denk ik zo. Innovatie op dit punt laat nog op zich wachten, hier en daar wordt een beginnetje gemaakt (zoals bij de Deense omroep DR). Met opvattingen als van Jezus (‘gij zult de armen altijd onder u hebben’) is al afgerekend door een enkele welvaartsstaat, maar met de critici van de macht uit de Verlichtingstijd (die zich twee eeuwen geleden bijvoorbeeld al druk maakte over pedofilie door priesters en koninklijken) nog bij lange na niet. Er wordt in de media veel geklaagd, bejammerd, onthuld, veroordeeld, afgemeten aan geplande budgetten, de wet en aan verklaarde goede bedoelingen, vooral inzake gewetenloze machtige mensen, bedrijven en instellingen – maar het goede nieuws, bijvoorbeeld dat andere mensen er iets tegen doen, wordt nog steeds meestal weggezet als ‘campagnejournalistiek’ of erger, ondanks een duizelingwekkende groei van het aantal actiegroepen. Als er iets het massale gebruik van internet als alternatief nieuws- en feitenkanaal verklaart, is het dit wel. Ik geloof niet dat er ook maar één opleiding journalistiek in Nederland is die aan (goede) campagnejournalistiek een serie respectvolle colleges wijdt.  In Kijken in de ziel wordt het weggezet als een hobby van de Telegraaf die af en toe een minister wil weg hebben.

Professionele frustratie

Verder is de selectie van het nieuws of van onderwerpen geen issue dat Nederlandse journalisten uit de slaap houdt, aldus dit programma tot nu toe,  en dat vind ik volstrekt ongeloofwaardig. Als zich in de media ergens een ziel omheen vormt, is mijn ervaring, zijn het wel de onderwerpen waarvoor hoofdredacties geen belangstelling hebben, waaraan zij geen geld wensen te spenderen, die voor hen politiek taboe zijn, die niet in de formule passen, die te veel expertise vereisen, die te veel afwijken van wat de rest van de media brengt, die adverteerders wegjagen, die het publiek boven de pet zouden gaan et cetera. Ik zelf heb in Irak enkele eigen onderwerpen  taboe verklaard omdat ik  vermoedelijk na publicatie daarvan geen dagblad meer zou hebben. Journalisten mogen dan amper een ziel hebben, al snel na hun dertigste, op zijn hoogst vijfendertigste jaar, zet een soort professionele frustratie door die bij andere beroepsgroepen tien tot twintig jaar later of nooit tevoorschijnkomt. Ondanks miljarden aan reclame- en abonnee-inkomsten gebeurt er onverklaarbaar veel belangrijks dat geen aandacht krijgt, ook in het kleine Nederland. Misschien dat journalisten heel snel leren dat van zich af te zetten of het te rationaliseren. Een mens moet leven.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Wil je de ICT-revolutie echt begrijpen, lees dan The Information

De Nieuwe Reporter - wo, 30/07/2014 - 09:02

De zomervakantie staat voor de deur. Eindelijk tijd om een goed boek te lezen! Maar welk boek? De Nieuwe Reporter vroeg enkele journalisten om een tip: welk recent boek zou je andere journalisten aanraden. Vandaag in de elfde aflevering de suggestie van Dimitri Tokmetzis, datajournalist van De Correspondent.

Ik heb mijn zomervakantie al gehad en al luierend in Griekenland een persoonlijk record verbroken. Voor het eerst in mijn leven heb ik een boek drie keer gelezen: The Information van James Gleick.

The Information is een bijzonder ambitieus boek. Gleick gaat op zoek naar wat informatie is en wat informatie voor ons betekent. En hij levert.

De zoektocht begint in Afrika, waar vroeger mensen via tromgeroffel op boomstammen met elkaar communiceerden. Voor de onwetende blanke leek het een primitief schouwspel, maar de trommelaars hadden al een belangrijke les over informatieoverdracht in de smiezen. Als je wilt dat een signaal goed door komt, zorg dan voor redundantie, overbodigheid.

Gleick voert ons langs de rudimentaire pogingen om informatie te beheersen. We zien de pogingen van Charles Babbage en Ada Lovelace in de negentiende eeuw om een mechanisme computer te maken (ze slaagden er bijna in).

De auteur beschrijft ook heel duidelijk hoe het kan dat mechanische objecten, zoals transistors, eigenlijk informatie kunnen bevatten en vasthouden. Die reis voert langs grootheden als George Boole, Kurt Gödel, Alan Turing en Claude Shannon.

Tot slot beschrijft Gleick de vloedgolf van informatie die over ons spoelt, zonder in popijopi-jargon als Big Data te vervallen. En ronduit fascinerend is het hoofdstuk over de aard van ons universum. Is de bit het meest basale ‘iets’ van het universum?

Het fijne van The Information is dat Gleick echt de diepte in durft te gaan, zonder dat je hem kwijtraakt onderweg. En aan het einde wacht de beloning: verwondering over hoe we al die informatie hebben weten te temmen.

Lees ook de andere boekentips.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Detroit: genadeloos verslag van corruptie, misdaad, armoede en uitzichtloosheid

De Nieuwe Reporter - di, 29/07/2014 - 08:47

Het is zomervakantie. Eindelijk tijd om een goed boek te lezen! Maar welk boek? De Nieuwe Reporter vroeg enkele journalisten om een tip: welk recent boek zou je andere journalisten aanraden. Vandaag in de tiende aflevering de suggestie van Jeroen van Bergeijk, oprichter van de journalistieke uitgeverij Fosfor.

Een journalist die een boek begint met:

I wandered for years, working my way across Asia, Europe, the Arctic edge working as a cannery hand, a carpenter, a drifter. And then I settled into the most natural thing for a man with no real talents. Journalism.

Zo’n journalist heeft bij mij een streepje voor.

Charlie LeDuff begon bij de Alaska Fisherman’s Journal schopte het tot stadsverslaggever bij The New York Times waar bij in de jaren negentig de levens van ‘hustlers and working stiffs and firemen at Ground Zero’ in kaart bracht (en dat hem een Pulitzer opleverde).

Een paar jaar geleden keerde hij terug naar zijn geboortestad Detroit. In die stad verloor zijn zus haar leven aan een over dosis, werd de bloemenzaak van zijn moeder platgebrand en verdiende zijn broer ooit goed geld met de verkoop van goedkope hypotheken maar spendeert nu zijn dagen aan de lopende band.

Daar schreef Leduff het boek Detroit: An American Autopsy. Het verhaal van Detroit is al vaak verteld (ooit de rijkste stad van Amerika, nu de armste), maar LeDuff overtreft zijn concurrenten met glans. Omdat hij verslag doet zonder de behoefte te voelen ook maar iets positiefs te melden, omdat hij zo genadeloos de corruptie, de misdaad, de armoede, de uitzichtloosheid beschrijft. En omdat hij prachtig – en ondanks alles onbedaarlijk grappig – schrijft, in het soort hardboiled stijl die alleen Amerikanen echt goed beheersen.

Lees ook de andere boekentips.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Journalistieke Leidraad is aan herziening toe

De Nieuwe Reporter - ma, 28/07/2014 - 08:30

De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) wil de Leidraad op een aantal punten aanscherpen en verhelderen. Omdat journalistieke normen veranderen is het wellicht tijd om te schrappen en toe te voegen. Daarover wil de raad graag vakgenoten raadplegen. Lid van de RvdJ Huub Evers geeft een voorzet.

Meer vakinhoudelijke toetsing, minder ‘tuchtrechtelijke’ oordelen, minder formeel en meer gezag. Zo kan in één zin het ambitieuze programma worden gekenschetst dat de Raad voor de Journalistiek zichzelf heeft opgelegd voor de toekomst. Het criterium bij het beoordelen van klachten is niet meer de vraag of “de grenzen zijn overschreden van wat maatschappelijk aanvaardbaar is, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid’, maar of journalistiek zorgvuldig is gehandeld.

Wat zorgvuldige journalistiek is, is geformuleerd in een beknopte maatstaf: waarheidsgetrouw en nauwgezet, onpartijdig en fair, controleerbaar en integer. Die maatstaf wordt verder uitgewerkt in een Leidraad: het geheel van ethische richtlijnen waarmee de Raad werkt.

De langste tijd van zijn bestaan (sinds 1960) heeft de Raad overigens klachten beoordeeld zonder op schrift gestelde richtlijnen. De normen waaraan handelingen of publicaties van journalisten werden getoetst, waren te vinden in het geheel van uitspraken uit het verleden. Deze casuïstiek was in feite de leidraad bij het beoordelen van nieuwe klachten.

Steun in de Leidraad

Toch besloot de Raad in 2007 de impliciet aanwezige normen op papier te zetten. Dat werd de Leidraad. In de praktijk blijkt dat klagers en aangeklaagde media zich met grote regelmaat beroepen op dit document. In menig klaagschrift staat expliciet vermeld tegen welke regels journalisten gezondigd hebben in de ogen van de strijdende partijen. Hoofdredacteuren die het doen en laten van hun redactie moeten verantwoorden bij de Raad, zoeken eveneens steun in de Leidraad. Daarnaast vinden ook Raadsleden daar houvast voor het bepalen van hun standpunten bij het vormen van een oordeel.

De Leidraad is in één opzicht niet te vergelijken met ethische codes van kranten of nieuws- en actualiteitenprogramma’s: het is geen poging om een complete journalistieke ethiek in richtlijnen te vatten. In de Leidraad gaat het alleen over die onderwerpen die ooit aan de orde waren in klachten of ambtshalve uitspraken (algemene kwesties of spraakmakende affaires zonder klacht) en waarover de Raad dus zijn opvatting gegeven heeft. Zo staat er niets in over de regel om niet te betalen voor interviews. Of over hoe een redactie om moet gaan met persreizen. Of over het gebruiken van gefingeerde namen.

Opnemen van telefoongesprekken

Het spreekt voor zich dat normen in de loop van de jaren kunnen veranderen. Een mooi voorbeeld hiervan is het opnemen van telefoongesprekken. Mogen journalisten dat doen zonder dat aan hun gesprekspartner te vragen of minstens mee te delen? Tot vier jaar geleden was dit de norm die de Raad hanteerde: ‘de journalist die een telefoongesprek opneemt teneinde (delen van) die opname uit te zenden of te publiceren, moet zijn gesprekspartner ervan op de hoogte stellen dat, en met welk doel, hij die opname maakt. De journalist kan van deze norm afwijken als een gewichtig maatschappelijk belang dit rechtvaardigt en hetzelfde doel op geen andere manier bereikt kan worden.’

Hierover ontstond in 2009 discussie bij een klacht tegen NRC Handelsblad. De krant bracht een bericht over verdenkingen van vastgoedfraude. Klagers voelden zich klemgezet en ze vonden dat ze van de journalist onvoldoende gelegenheid hadden gekregen om op de beschuldigingen te reageren. De journalist was het hier niet mee eens; hij had enkele dagen tijd gegeven om te reageren en al helemaal niets afgedwongen. Om dat te illustreren bood hij tijdens de zitting bij de Raad aan de tape met de opgenomen gesprekken te overhandigen.

Daarop meldde de klager dat hij ook een klacht wilde indienen over het heimelijk opnemen van de gevoerde telefoongesprekken. Op dit punt kreeg hij van de Raad gelijk: de gesprekken hadden niet opgenomen mogen worden zonder toestemming.

Toestemming van geïnterviewde

Over deze uitspraak ontstond veel commotie. Grote delen van de journalistiek waren het met het oordeel van de Raad volstrekt oneens. Die liet daarop weten dat het goed zou zijn opnieuw de discussie te voeren over deze vragen, omdat de opvattingen in de praktijk veranderen en de norm van de Raad daar mogelijk toch niet meer zo goed bij aansluit.

Na alle debatten werd de Leidraad in 2010 veranderd op dit punt. De tekst luidt nu (art. 2.1.7): ‘Het staat een journalist vrij een telefoongesprek op te nemen wanneer dit nodig is om een onbetwistbare en zo adequaat mogelijke weergave van het besprokene te kunnen publiceren. Wanneer hij de geluidsopname, of delen daarvan, zelf openbaar wil maken, dient hij echter vooraf toestemming van de geïnterviewde te verkrijgen.’

Zo’n normverschuiving zou zich uiteraard ook op andere punten kunnen voordoen, bijvoorbeeld bij het inzetten van de verborgen camera in nieuws- en actualiteitenprogramma’s. Of, wanneer het gaat om verdachten en veroordeelden, het hanteren van initialen en balkjes in een tijd waarin op sites en blogs alles zonder terughoudendheid te vinden is.

Recht om vergeten te worden

Het is natuurlijk ook mogelijk dat er nieuwe normen worden geformuleerd omdat de Raad geconfronteerd wordt met een nieuwe kwestie waarover eerder nog nooit werd geklaagd. Dat gebeurde met wat nu genoemd wordt “het recht om te worden vergeten”, de laatste tijd zeer actueel door een uitspraak van het Europees Hof van Justitie.

Voor de Raad begon het in 2007 met een klacht van een Utrechtse student tegen het universiteitsblad in die stad. De student had naar eigen zeggen veel last van uitspraken die hij jaren geleden gedaan had in een interview met het blad. Hij werkte na zijn studie als consultant en kreeg geregeld negatief commentaar van potentiële klanten die hem via een zoekmachine hadden gevonden.

De redactie weigerde de uitspraken van de student of zijn naam te verwijderen. Hij stapte naar de Raad die een deskundige (Henk Blanken van het Dagblad van het Noorden) om advies vroeg.

Niet onvindbaar

Blanken onderscheidde drie belangen die zouden moeten worden afgewogen. Allereerst uiteraard het particuliere belang van de oud-student die niet achtervolgd wilde worden door uitspraken die hij lang geleden had gedaan. Ten tweede het publieke belang van een ‘collectief geheugen’: archieven moeten betrouwbare getuigenissen van het verleden zijn en blijven. Tot slot een commercieel belang van de mediabedrijven zelf om een website en een daaraan gekoppeld digitaal archief te exploiteren. Om commercieel interessant te zijn moeten archieven betrouwbaar zijn.

Naast de belangenafweging is er nog de praktische kant van de zaak: een artikel uit een digitaal archief verwijderen zou nog wel kunnen, maar daarmee is de informatie niet onvindbaar geworden. Bovendien zijn er meer zoekmachines dan Google en bevinden kopieën van het oorspronkelijke artikel zich misschien op talloze andere plekken op het internet.

Alles afwegende kwam Blanken tot de conclusie, dat de klacht ongegrond verklaard zou moeten worden, hoezeer de klager ook een aanwijsbaar belang had. De Raad was dat met hem eens en nam het advies en de conclusie over.

Publiek belang

Bij de afweging van belangen keek de Raad vooral naar het algemeen belang van een betrouwbare en integere archivering tegenover het persoonlijk belang van de oud-student.

De samenleving is gebaat bij goed functionerende, zo volledig mogelijke en dus betrouwbare archieven, waarvan de inhoud niet kan worden gewijzigd. Dat belang weegt naar het oordeel van de Raad zwaarder dan het particuliere belang van de oud-student dat hij niet jaren na dato geconfronteerd wenst te worden met meningen of opvattingen die hij niet meer heeft of huldigt.

De Raad voegde daarop de volgende passage als artikel 2.2.8 toe aan de Leidraad: ‘Internet met de hieraan gekoppelde zoekmachines heeft de toegankelijkheid van archiefbestanden sterk vergroot. Het publieke belang van zo volledig mogelijke, betrouwbare archieven waarvan de inhoud niet kan worden gewijzigd, weegt in beginsel zwaarder dan het belang dat personen kunnen hebben bij het verwijderen of anonimiseren van gearchiveerde artikelen met een voor hen onwelgevallige inhoud. Slechts in bijzondere gevallen kan dit maatschappelijk belangrijke principe wijken voor een privébelang.’

Aanscherpen en verhelderen

De Leidraad zelf gaat naar de achtergrond, maar blijft richtinggevend voor klagers, betrokken media en de leden van de Raad zelf. Hierbij komt nog de principiëler vraag aan de orde of de Raad moet toetsen aan de criteria van de Leidraad of aan de criteria die kranten of omroepen zelf in hun eigen ethische richtlijnen hebben geformuleerd. In dit verband is wel gesuggereerd dat de Raad zou moeten optreden als keurmeester van de codes van de media en dat een aldus goedgekeurde code fungeert als een kwaliteitskeurmerk.

De Raad meent dat de Leidraad op een aantal punten aanscherping en verheldering behoeft. Misschien moet er geschrapt worden en elders toegevoegd. Misschien is de Leidraad te gedetailleerd, misschien te beknopt. Daarover willen we (ik ben zelf lid van de Raad) graag onze vakgenoten raadplegen. Ook de boven genoemde beknopte maatstaf wordt tegen het licht gehouden: is dat een handzame en vooral ook functionele samenvatting van zorgvuldige journalistiek?

Een vergelijkbaar proces is aan de gang in de Verenigde Staten waar de SPJ (Society of Professional Journalists) bezig is met het actualiseren van de Code of Ethics.

Opmerkingen over de Leidraad zijn welkom via raad@rvdj.nl

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Submarine en nrc.nl experimenteren met vertelvormen en formats

De Nieuwe Reporter - do, 24/07/2014 - 11:26

Nrc.nl verkent samen met het Amsterdamse multimediabedrijf Submarine de grenzen van nieuwe journalistieke vertelvormen. Innoveren en experimenteren staan centraal in de coproducties, hoewel het duo ook speelt met creatieve oplossingen op financieel vlak.

De eerste twee coproducties van nrc.nl en Submarine, Last Hijack en Who Are The Champions, staan online. De samenwerking tussen de twee bedrijven ontstond toen Submarine met het idee naar NRC toekwam. Wieland van Dijk, chef online bij NRC: “We experimenteerden met producties à la Snow Fall, zoals de Berry, het stuk over Lehman Brothers en de productie over de kunsthal – die recent overigens nog een prijs won. Submarine zag dat en klopte bij ons aan.”

Goede symbiose van vorm en inhoud

De twee bedrijven vullen elkaar goed aan, volgens Van Dijk: “De samenwerking is voor ons gericht op experimenteren met nieuwe vertelvormen. We luisteren graag naar goede ideeën; voor Submarine geldt nog extra dat zij een sterke audiovisuele achtergrond en ervaring hebben die bij ons als krantenbedrijf minder aanwezig is.”

Experimenten staan centraal, maar moeten liefst wel een concept opleveren dat vaker te gebruiken is: “We proberen formats te vinden die werken en die we kunnen hergebruiken. Dat maakt het rendabel. Zoals ook bij de Berry: de eerste daarvan kostte veel werk, de daaropvolgende producties waren aanmerkelijk sneller. Tegelijkertijd proberen we wel bij elke productie weer met iets nieuws te experimenteren.”

“Van Last Hijack leerden we onder meer dat techniek soms lastig is. Op tablets en op mobiel werkte deze slecht, het is een zware site. Die ervaring hebben we meegenomen in Who Are The Champions.”

Een nuttige vooruitgang  – hoewel bij mobiel bezoek van de website blijkt dat die ervaring nog niet helemaal geoptimaliseerd is.

Openingsscherm op iOS 7

Inhoudelijke verhaal is leidend

Volgens Yaniv Wolf van Submarine zijn journalistieke vorm en experiment niet per se zaligmakend: “We willen eerst en vooral een verhaal vertellen. De vorm komt daar dan logisch uit voort. Het verhaal is leidend, we willen de belevenis van de inhoud dichterbij brengen.” De gereedschapskist van Submarine biedt ruim mogelijkheden want het bedrijf heeft ervaring met videoproductie, audio en tekst, maar ook animatie, en belangrijk: apps, en grafisch en interactief webdesign.

Taakverdeling

Binnen de samenwerking is NRC verantwoordelijk voor het redactionele, journalistiek-inhoudelijke deel. Van Dijk: “Het moet betrouwbare en onafhankelijke journalistiek zijn. Een logische keuze dat wij daarvoor zorg dragen.”

Ook de correspondenten van NRC komen daarbij van pas: voor het Braziliëhoofdstuk van Who Are The Champions heeft Floor Boon in Rio de Janeiro volgens Van Dijk veel reportagewerk gedaan, en voor het deel uit Zuid-Afrika zullen onder andere stukken van Koert Lindijer worden gebruikt.

Financiën

Een groot struikelblok voor mooie, grote multimediaproducties zijn altijd de kosten. Om een deel van die kosten terug te verdienen heeft nrc.nl in het verleden geëxperimenteerd met een donatie-knop, met als extra lokkertje een e-book. Van Dijk: “De e-book constructie die we bijvoorbeeld bij het Kunsthal-project gebruikten werkt wel en niet. Veel mensen blijken bereid iets te doneren, maar opgeteld levert dat bij lange na geen kostendekkende bijdrage op. Voor de Kunsthal bijvoorbeeld leverde het misschien een paar honderd euro op.”

In plaats daarvan heeft Submarine voor Who Are The Champions een lijst subsidieverleners en een enkele privé-investeerder aangetrokken. Subsidie aantrekken voor bijzondere journalistieke projecten is niet nieuw, maar de explicitiete combinatie van experiment en zoektocht naar formats kan waardevolle resultaten opleveren.

Financiers "Who Are The Champions"

Het feit dat Who Are The Champions een privé-investeerder heeft is nog extra interessant omdat het in theorie winst faciliteert – iets dat veel subsidieverstrekkers verbieden in hun voorwaarden.

Zo noemt Wolf de ontwikkeling van spin-off producten, zoals voor Who Are The Champions een audiotour app. Met de app zouden bezoekers van het gebied rond de WK-stadions de audioreportages kunnen beluisteren op precies de plekken waar die reportages over gaan. Het is de vraag hoeveel belangstelling een gemiddelde toerist zal hebben in deze specifieke toepassing, maar het feit dat Submarine en nrc.nl ondernemend en creatief proberen hun producties te gelde te maken is lovenswaardig.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

EUROVISION ACADEMY Master Class: What News for what audience?

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[Switzerland] - This masterclass with help professionals understand the motivation of the news consumers. For anyone working in news production, it is essential to be aware of the audience and what motivates them to consume the news. Because in these fast changing times, you can best keep up with the evolving techniques by looking at how people are using them.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

The 15th International Symposium on Online Journalism

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[USA] - The International Symposium on Online Journalism at the University of Texas at Austin delivers a unique and rich repository of information on the progress of Online Journalism, with comments and insights from professionals and scholars who have been working on the frontlines.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

7th Digital Innovators’ Summit

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[Germany] - The Digital Innovators’ Summit is an annual international digital media conference designed to bring together senior executives from content businesses, technology innovators and solution providers to understand emerging trends, share innovative ideas and solutions, see new relevant technologies and network.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

BBC Academy’s Women in Radio

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[United Kingdom] - The BBC Academy in conjunction with BBC Local Radio is holding two further awareness days for women who are interested in presenting on BBC Local Radio in England.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

The 4th International Conference on M4D Mobile Communication for Development

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[Senegal] - The conference is the fourth in the M4D biennial series following the inaugural conference in Karlstad, Sweden in 2008. The 2nd conference was in Kampala, Uganda in 2010 and the 3rd in New Delhi, India in 2012. M4D2014 aims to provide a forum for researchers, practitioners and all those with interests in the use, evaluation, and theorizing of Mobile Communication for Development.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

International Journalism Festival

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[Italy] - The annual Perugia International Journalism Festival is the leading journalism event in Italy. It is an open invitation to listen to and network with the best of world journalism. The leitmotiv is one of informality and accessibility, designed to appeal to journalists, aspiring journalists and those interested in the role of the media in society. Simultaneous translation into English and Italian is provided. The festival is open to the public free of charge.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

Hostile Environment Safety Training - HEST

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[Germany] - An all-round safety training course for journalists reporting live in times of trouble
Categorieën: Aanbevolen door FPD

Hostile Environment Safety Training - HEST

EJC Events Calender - za, 21/06/2014 - 14:31
[Germany] - An all-round safety training course for journalists reporting live in times of trouble
Categorieën: Aanbevolen door FPD

Rondje voorspellingen

VVOJ - di, 24/12/2013 - 14:33

Traditiegetrouw vroeg Nieman Journalism Lab een lange rij ‘watchers’ en ‘kenners’ om hun journalistieke voorspellingen voor 2014. Leuk om over een jaar nog eens terug te lezen.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Jacques Gevers est décédé à 63 ans

Le Fonds pour le journalisme - di, 11/09/2012 - 09:34
Il faisait partie du jury du Fonds pour le journalisme C'est avec une grande tristesse que nous avons appris, lundi, le décès de Jacques Gevers, âgé de 63 ans. Au terme d'une carrière remarquée, d'abord comme journaliste puis comme rédacteur en chef et enfin comme directeur de la rédaction au Vif/L'Express, Jacques était toujours actif dans le monde des médias. Depuis la création du Fonds pour le journalisme, en 2009, il faisait partie du jury qui sélectionne les projets journalistiques d'enquête. C'est toujours avec une grande gentillesse et une ouverture d'esprit remarquable qu'il analysait les projets des journalistes. Le grand reportage, l'enquête et l'investigation le passionnaient. Jacques appréciait le dynamisme des jeunes journalistes, il aimait les voir se lancer dans des projets ambitieux, et il voulait les encourager avec les bourses attribuées par le Fonds.
Mercredi 5 septembre, alors que se préparait une nouvelle délibération du Fonds, Jacques a été victime d'un accident vasculaire cérébral (AVC). Hospitalisé depuis lors dans un état critique, il est décédé lundi.
Toutes nos pensées vont à sa famille et à ses proches.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

44.124 Eur pour vos enquêtes

Le Fonds pour le journalisme - vr, 07/09/2012 - 12:15
L'échéance du 15 septembre approche à grand pas. Envoyez vos projets. Le Fonds pour le journalisme dispose de 44.124 euros pour son 12e appel à projets. Ceux-ci doivent être rentrés au plus tard le 15 septembre à minuit via le formulaire d'inscription en ligne. Le secrétariat du Fonds peut vous aider à boucler vos dossiers. Ne tardez pas. Et veillez à rencontrer tous les critères mentionnés sur le site du Fonds et dans son règlement général.
Categorieën: Aanbevolen door FPD
""