FPD STEUN ONS
 

Wie checkt de fact-checker?

De Nieuwe Reporter - ma, 08/02/2016 - 08:42

Nel Ruigrok en Wouter van Atteveldt onderzochten de invloed van het ANP op de nieuwsagenda van Nederlandse kranten. Dat ontaardde in onenigheid: in een factcheck van de Volkskrant werden hun conclusies stevig bekritiseerd. De Volkskrant wilde hun weerwoord niet integraal publiceren. Daarom nu dit stuk op DNR.

In opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek hebben wij onderzoek gedaan naar de invloed van het ANP op de Nederlandse (online en gedrukte) kranten in 2014. Dit onderzoek was deel van een reeks van onderzoeken over de stand van de journalistiek in Nederland waarbij als startpunt het jaar 2014 is genomen.

Onze conclusie was dat er een duidelijke invloed is van het ANP op de journalistiek in 2014. Dit is vooral zichtbaar in het nieuws op de websites van de kranten. De conclusie van ons rapport:

‘De invloed in de papieren versies van de dagbladen is duidelijk minder groot, maar ook daar wel aanwezig. Met afnemende abonnementen op de papieren kranten en een groter publiek dat zich baseert op de websites voor hun nieuwsvoorziening is dit een trend die tot nadenken stemt. De concurrentie om de nieuwsconsument lijkt niet te zorgen voor meer diversiteit van het nieuws, maar een centralisatie van de nieuwsvoorziening met een belangrijke positie voor het ANP.’

Wat schrijft de Volkskrant daarover?

In een artikel onder de kop “klopt dit wel” checkt Volkskrant-redacteur Maarten Keulemans onze beweringen, waarbij hij vooral naar de papieren krant kijkt. Na ons materiaal te hebben bestudeerd en op eigen initiatief van een willekeurige dag te hebben geturfd hoe vaak hij “ANP invloed” ziet, komt hij tot de conclusie dat ons onderzoek “Twijfelachtig” (papieren krant) en zelfs “Zwaar overdreven” (online krant) is.

Omdat wij het met een aantal aspecten van zijn oordeel niet eens waren, en hem hiervan in een persoonlijke mailwisseling niet hebben kunnen overtuigen, hebben wij vervolgens een ingezonden brief aan de Volkskrant gestuurd, waarvan dit stuk een uitgebreide versie is. Dit werd echter met een standaardmail geweigerd.

Toen wij onze verbazing hierover bij de hoofdredacteur neerlegden, heeft hij de zaak doorgestuurd aan de ombudsvrouw van de Volkskrant, die er in de zaterdagkrant een artikel aan heeft gewijd (waarin ze overigens wel uitgebreid uit ons geweigerde opiniestuk citeert). Haar conclusie was dat, alhoewel het eigen onderzoek van Keulemans “wetenschappelijk niet door de beugel kan”, zijn conclusie toch verantwoord was omdat het hier immers ging om journalistiek onderzoek. Zij gaat niet in op de redactionele beslissing om onze reactie op de ‘check’ niet te publiceren.

Vooraf: Wat hebben we nu precies gedaan?

De invloed van het ANP kan op twee manieren bekeken worden: je kan kijken naar expliciete bronvermelding of je kan kijken naar een overeenkomst van feiten en tekst uit een eerder ANP artikel. Dat laatste is minder zeker, omdat een overeenkomst in feiten of tekst op meer manieren tot stand kan komen.

Omdat we uit een groot aantal wetenschappelijke onderzoeken weten dat journalisten vaak een ANP-artikel als redactioneel bestempelen na een (soms zeer bescheiden) wijziging of aanvulling, hebben wij in ons oorspronkelijke onderzoek gekozen om te kijken naar overeenkomst van feiten of woorden. Dit staat ook uitgelegd in het wetenschappelijke artikel over de invloed van het ANP waarvoor deze methode is ontwikkeld.

Een uitgebreide validatie van de methode is hieraan voorafgegaan, waaruit we met redelijke zekerheid kunnen stellen dat de artikelen die boven de drempelwaarde zitten over hetzelfde specifieke event gaan. Vervolgens concluderen wij dat als de Volkskrant een dag na het ANP over dezelfde gebeurtenis een stuk schrijft, het waarschijnlijk is dat de journalist het ANP-artikel ook heeft gelezen (ze hebben immers een abonnement), en hierdoor dus beïnvloed kan zijn.

Voor in ieder geval de online krant van Trouw hebben wij kunnen bevestigen dat deze methode een betrouwbare indicatie van ANP-invloed geeft, door onze resultaten te vergelijken met de (hier wel consistent aanwezige) bronvermelding. Zie ook ons wetenschappellijk paper hierover.

Heeft de Volkskrant een punt?

Op sommige aspecten: absoluut. Het meten van invloed is lastig, en elke methode zal ofwel onterecht invloed vinden of juist echte beïnvloeding missen. Vooral onze aanname dat bij een later stuk over hetzelfde event er waarschijnlijk sprake is van invloed, is aanvechtbaar. Dit staat ook in de methodologische verantwoording die we direct hebben opgestuurd.

We hebben ook met Keulemans besproken dat het ons heel interessant lijkt om in samenwerking met de Volkskrant beter te onderzoeken wanneer er nu echt sprake is van invloed, en hoe dat beter te meten is.

Waarom dan onze bezwaren?

Wij zijn van mening dat een fact-check feiten moet checken. In plaats van ons onderzoek te controleren door kritisch onze methode te volgen en bespreken, zet Keulemans hier een eigen en totaal oncontroleerbaar onderzoek naast. In tegenstelling tot ons heeft hij zijn bronmateriaal, de ‘redactiebestanden en het archief’ waarnaast hij ons materiaal wilde leggen, nooit met ons willen delen.

Op verzoek stuurden wij Keulemans 100 artikelen waarin wij ANP-invloed hebben gedetecteerd. Wij kregen als reactie een Excelsheet met een overzicht van 32 artikelen waar Keulemans naar gekeken heeft. De overige 68 kortjes met veelal letterlijke ANP-kopij waren volgens Keulemans niet relevant. Van 13 van de 32 artikelen (40%) was invloed `onmogelijk`, wat in het artikel handig omhoog werd afgerond naar ‘de helft’. In deze 13 artikelen bleek ook dat er een groot aantal keer ‘meerdere bronnen’ stond te lezen als reden voor onmogelijke invloed. Daar kon ANP-invloed dus wel degelijk aanwezig zijn geweest, maar aangevuld met extra materiaal, een situatie die we veel vaker zien.

Kortom, Keulemans heeft met een strengere definitie van invloed voor slechts 13 van de 100 (13%) artikelen besloten dat er geen sprake is van ANP-invloed. Dat we hier kunnen wegen op de lengte van artikelen is een interessante kanttekening, maar deze cijfers zouden toch voorop moeten staan in een fact-check van onze meting.

Saillant detail: in 19 van de 32 artikelen waar volgens Keulemans mogelijk wel sprake van ANP invloed was werd ANP niet als bron genoemd. Dat het ANP niet altijd genoemd wordt, blijkt ook uit Keulemans’ eigen ‘onderzoek’ van het nieuws van de Volkskrant op een willekeurig dag, waarin hij concludeert dat van de zes artikelen die beïnvloed waren door ANP, twee niet het persbureau als bron hadden vermeld. Dit laat andermaal zien dat Keulemans niet alleen kijkt naar bronvermelding, maar ook kennelijk een eigen overweging maakt per artikel. Hoe die overweging tot stand komt wordt jammer genoeg niet duidelijk.

Ook de betrouwbaarheid van zijn telling is dubieus, want als we met behulp van LexisNexis alleen al de expliciete bronvermelding van ANP in de krantenartikelen van de eerste helft van 2014 tellen dan zitten we al aan 10%, en daar komen de artikelen zonder bronvermelding dus nog bij.

Wetenschappelijke en journalistieke normen

De ombudsvrouw is hier van mening dat het onderzoek van Keulemans niet hoeft te voldoen aan wetenschappelijke normen als een transparante methode en systematische steekproeftrekking, omdat het hier een “journalistiek onderzoek” betreft, en er geen pretentie is dat het wetenschappelijk is. Volgens haar zal het “de lezer helder zijn” dat Keulemans zijn eigen onderzoek “niet gelijkstelt aan de wetenschappelijke studie,” alhoewel in het stuk van Keulemans geen enkele kritische reflectie staat over zijn eigen werkwijze of beperkingen, terwijl hij in niet mis te verstane woorden een oordeel velt over onze gehele studie. Het is ons een raadsel hoe een lezer dan iets anders kan denken dan dat het onderzoek van Keulemans naast, of eigenlijk zelfs boven ons wetenschappelijk onderzoek wordt gesteld.

Grappig genoeg ziet de ombudsvrouw in de eerder besproken vondst twee artikelen een bewijs voor de objectiviteit van de fact-check omdat hiermee een “ernstig verzuim” van de Volkskrant aan het licht is gekomen. Echter, in het stuk van Keulemans wordt geen enkele (kritische) evaluatie aan dit “bronverzuim” verbonden, maar vooral is het volstrekt irrelevant in de ‘check’ van ons onderzoek, omdat wij helemaal niet naar de correctheid van de bronvermelding hebben gekeken.

Overigens neemt zowel Keulemans als de ombudsvrouw het ons kwalijk dat we de situatie van 2014 niet vergelijken met die in 2015, maar dat valt geheel buiten het bestek van ons onderzoek, en we doen geen enkele uitspraak over 2015 (dus daar valt niets te fact-checken). Als het trouwens zo is dat de Volkskrant juist om de redenen die wij benoemen meer afstand heeft genomen van het ANP en de gezamenlijke webredactie, dan geven ze ons hiermee eerder gelijk dan ongelijk: een koersverandering geeft immers aan dat het schip eerder niet op koers lag. Een conclusie als “goed punt, maar we hebben ons leven gebeterd” lijkt ons dan meer op zijn plaats zijn dan “zwaar overdreven”.

Wij van WC-eend

Dan ten slotte het “WC-eend argument”. De media hebben een controlerende functie, maar dat roept altijd de vraag op wie de media dan moet controleren. Nu wordt een bewering over de Volkskrant gecontroleerd door een Volkskrant redacteur, waarbij hij er (zonder methodologische verantwoording) op uitkomt dat het best meevalt met de Volkskrant, wat vervolgens in de Volkskrant wordt gepubliceerd.

Als wij hierop willen reageren met een ingezonden brief, wordt deze zonder opgaaf van redenen geweigerd. In plaats daarvan bekijkt de Volkskrant-ombudsvrouw de zaak nog eens, waarbij ze concludeert dat de Volkskrant toch eigenlijk heel objectief is, omdat ook een (voor ons onderzoek irrelevant) kritiekpunt wordt besproken. Dat wordt wederom in de Volkskrant gepubliceerd. Voor ons komt hier toch een heel helder beeld uit naar voren: “wij van de Volkskrant raden de Volkskrant aan”, en kritische geluiden zijn niet welkom. Dan rest bij ons de vraag wie nu eigenlijk de fact-checkers moet controleren.

The post Wie checkt de fact-checker? appeared first on De Nieuwe Reporter.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

Tentamenstof voor studenten

De Nieuwe Reporter - zo, 07/02/2016 - 22:40

Wekelijks maakt Elger van der Wel een overzicht van de meest interessante artikelen over innovatie in de journalistiek en media. Deze keer met aandacht voor contentdistributie en nieuwe technologie.

Een student journalistiek uit Tilburg vertelde me afgelopen week dat mijn nieuwsbrief wordt gebruikt als tentamenstof voor het vak journalism studies. Studenten krijgen stellingen over wat mijn mening is over bepaalde ontwikkelingen op basis van mijn nieuwsbrief.

Dit zou voor mij de unieke kans zijn om mijn mening te geven over opleidingen journalistiek (zelf heb ik er overigens nooit één genoten), maar ik ben bang dat die mening het tentamen toch niet haalt…

Contentdistributie With a bet on a platform strategy, BuzzFeed faces business challenges (DigiDay)

Buzzfeed is het schoolvoorbeeld van een gedistribueerde contentstrategie. Het grootste deel van het bereik haalt het bedrijf inmiddels op diensten Facebook. Instagram, Snacphat en YouTube. De eigen site en app hebben een minderheidsaandeel. Maar zoals critici al wel aan zagen komen: dat maakt geld verdienen lastiger…

Fact-checkers experiment with Snapchat, GIFs and other stuff millennials (Poynter)

Voor millennials die een groot deel van het nieuws meekrijgen via social media, is het extra belangrijk dat ze op de één of andere manier in aanraking komen met nieuws dat ook echt gecheckt is. Daarom is het leuk om te zien dat fact-checkers van The Washington experimenteren met Snapchat. En ook andere media proberen feiten via nieuwe kanalen en vormen bij een jonger publiek te brengen.

De nieuwe mogelijkheden die technologie biedt NU.nl laat lezers het nieuws livestreamen met NU Live-app (Numrush)

Het project loopt al ongeveer een jaar en na een aantal pilots is hij er nu dan toch echt: de livestream-app van NU.nl. Hiermee kan iedereen met de app een livestream starten bij een nieuwsgebeurtenissen of evenement. Vervolgens kiest de redactie van NU.nl welke beelden door worden gezet naar het publiek.

Wat jammer is, is dat het publiek niet de mogelijkheid heeft om zelf te grasduinen door de streamers, naast de geregisseerde stream voor het grote publiek. Daarnaast was het eerder gepresenteerd als een concept dat onderdeel zou worden van de gewone NU.nl-app. Doordat het nu een losse app is, verkleint NU.nl het potentiële aantal streamers, zeker bij breaking news.

The New York Times’ new Slack 2016 election bot sends readers’ questions straight to the newsroom (NiemanLab)

Volgens mij heb ik mijn nieuwsbrief al een tijdje niks meer over Slack gedeeld. Deze communicatietool wordt internationaal heel veel gebruikt op redacties en heeft als voordeel dat je zelfs allerlei zaken kunt integeren en automatiseren. The New York Times doet intern veel op dat vlak, maar heeft nu ook een externe Slackbot ontwikkeld rond de presidentsverkiezingen. Heel tof!

En tot slot een mooie uitsmijter News is a product: A new report outlines best practices for news product managers (NiemanLab)

Product managers worden steeds belangrijker voor nieuwsorganisaties. Met alleen de inhoud overleef je als nieuwsmedium niet meer. Het is een verschuiving die je overal ziet gebeuren, soms tot onvrede van journalisten van de oude stempel. Interessant rapport!

Wil je Elgers leestips elke zondag als nieuwsbrief in je mailbox ontvangen? Meld je dan je dan hier aan.

The post Tentamenstof voor studenten appeared first on De Nieuwe Reporter.

Categorieën: Aanbevolen door FPD

EUROVISION ACADEMY Master Class: What News for what audience?

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Switzerland] - This masterclass with help professionals understand the motivation of the news consumers. For anyone working in news production, it is essential to be aware of the audience and what motivates them to consume the news. Because in these fast changing times, you can best keep up with the evolving techniques by looking at how people are using them.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

The 15th International Symposium on Online Journalism

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[USA] - The International Symposium on Online Journalism at the University of Texas at Austin delivers a unique and rich repository of information on the progress of Online Journalism, with comments and insights from professionals and scholars who have been working on the frontlines.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

7th Digital Innovators’ Summit

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Germany] - The Digital Innovators’ Summit is an annual international digital media conference designed to bring together senior executives from content businesses, technology innovators and solution providers to understand emerging trends, share innovative ideas and solutions, see new relevant technologies and network.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

BBC Academy’s Women in Radio

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[United Kingdom] - The BBC Academy in conjunction with BBC Local Radio is holding two further awareness days for women who are interested in presenting on BBC Local Radio in England.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

The 4th International Conference on M4D Mobile Communication for Development

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Senegal] - The conference is the fourth in the M4D biennial series following the inaugural conference in Karlstad, Sweden in 2008. The 2nd conference was in Kampala, Uganda in 2010 and the 3rd in New Delhi, India in 2012. M4D2014 aims to provide a forum for researchers, practitioners and all those with interests in the use, evaluation, and theorizing of Mobile Communication for Development.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

International Journalism Festival

EJC Events Calender - di, 21/10/2014 - 15:01
[Italy] - The annual Perugia International Journalism Festival is the leading journalism event in Italy. It is an open invitation to listen to and network with the best of world journalism. The leitmotiv is one of informality and accessibility, designed to appeal to journalists, aspiring journalists and those interested in the role of the media in society. Simultaneous translation into English and Italian is provided. The festival is open to the public free of charge.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

Jacques Gevers est décédé à 63 ans

Le Fonds pour le journalisme - di, 11/09/2012 - 08:34
Il faisait partie du jury du Fonds pour le journalisme C'est avec une grande tristesse que nous avons appris, lundi, le décès de Jacques Gevers, âgé de 63 ans. Au terme d'une carrière remarquée, d'abord comme journaliste puis comme rédacteur en chef et enfin comme directeur de la rédaction au Vif/L'Express, Jacques était toujours actif dans le monde des médias. Depuis la création du Fonds pour le journalisme, en 2009, il faisait partie du jury qui sélectionne les projets journalistiques d'enquête. C'est toujours avec une grande gentillesse et une ouverture d'esprit remarquable qu'il analysait les projets des journalistes. Le grand reportage, l'enquête et l'investigation le passionnaient. Jacques appréciait le dynamisme des jeunes journalistes, il aimait les voir se lancer dans des projets ambitieux, et il voulait les encourager avec les bourses attribuées par le Fonds.
Mercredi 5 septembre, alors que se préparait une nouvelle délibération du Fonds, Jacques a été victime d'un accident vasculaire cérébral (AVC). Hospitalisé depuis lors dans un état critique, il est décédé lundi.
Toutes nos pensées vont à sa famille et à ses proches.
Categorieën: Aanbevolen door FPD

44.124 Eur pour vos enquêtes

Le Fonds pour le journalisme - vr, 07/09/2012 - 11:15
L'échéance du 15 septembre approche à grand pas. Envoyez vos projets. Le Fonds pour le journalisme dispose de 44.124 euros pour son 12e appel à projets. Ceux-ci doivent être rentrés au plus tard le 15 septembre à minuit via le formulaire d'inscription en ligne. Le secrétariat du Fonds peut vous aider à boucler vos dossiers. Ne tardez pas. Et veillez à rencontrer tous les critères mentionnés sur le site du Fonds et dans son règlement général.
Categorieën: Aanbevolen door FPD
""