De mondialisering gaat weliswaar gepaard met meer economische groei, maar er zijn winnaars en verliezers. Dat roept vele vragen op. Beloont de mondialisering kapitaal beter dan arbeid? Dicht de mondialisering de diepe kloof tussen arme en rijke landen en verandert ze zo de machtsverhouding tussen Noord en Zuid? En zo ja, moet het bestuur van de wereld dan niet aan die nieuwe realiteit worden aangepast? Of is dat al bezig? Wat met de milieugevolgen van de mondialisering? En is het toeval dat er nu zoveel over goed bestuur wordt gesproken? 

In het jaar dat de Amerikanen hun president kiezen, is de economische ongelijkheid in het land groter dan ooit. Terwijl de financiële en vastgoedcrisis van 2008 veel Amerikanen opzadelde met schulden en werkloosheid, leeft een kleine minderheid van de bevolking op steeds grotere voet. De verkiezingen gaan daardoor niet langer enkel over een persoonlijke voorkeur voor de ene of de andere kandidaat, maar over welk toekomstmodel de Amerikanen willen op economisch vlak.

Oud-directeur Heineken in Centraal-Afrika: "Als de wereld niet accepteert dat we in Afrika zijn om geld te verdienen, is dat het toppunt van racisme!” 
ING-directeur: "In een land als Afghanistan, met zo'n achterstand, maak je pragmatisch gebruik van de mogelijkheden in de machtsstructuur.”
Directeur Birma van Premier Oil: "Iedereen vindt dat bedrijven hun invloed moeten aanwenden bij overheden. Maar in Azië kost het veel tijd om vertrouwen te winnen.”

De higtechsector is een zeepbel gebleken: licht, luchtig, opblaasbaar, en uiteindelijk ook opengespat. Hoe kan een mengeling van collectieve zinsbegoocheling, ongebreidelde bezitsdrang en naïef geloof in de vooruitgang ertoe leiden dat een hele sector in elkaar klapt? En vooral: hoe kan een startende hightech ondernemer leren uit deze mechanismen? Is een gezonde groei vandaag überhaupt wenselijk, mogelijk? Hoe kan een kersverse hightech ondernemer een gezond bedrijf opstarten in de nog smeulende as van een opengespatte zeepbel?

BAHIA -- Ngo’s, stadsbesturen en uitgeverijen stappen wereldwijd over op FSC-gecertificeerd papier. Voor de gewone consument zijn er naast kopieer- en printpapier nu ook papieren zakdoekjes en zelfs behangpapier met het boompjes-logo. Om te onderzoeken of het groene imago van al dat papier wel gerechtvaardigd is, trokken An-Katrien Lecluyse en Leo Broers op onderzoek naar de eucalyptusplantages van de Braziliaanse deelstaat Bahia.

West-Europa is sinds de val van de muur duidelijk veranderd. Onder druk van de E.M en de globalisering, bekeerde regering na regering zicht tot de bekende neo-liberale maatregelen: privatisering, deregulatie en liberalisering van kapitaal- en arbeidsmarkten. Als gevolg hiervan gaat Europa steeds meer lijken op het continent waar het zich het liefste tegen afzet: Amerika. Wat blijft er over van het 'West-Europese model', de herkenbare inrichting van de samenleving waarin sociale rechtvaardigheid en -zekerheid de boventoon voeren, waarin culturele identiteiten bewaakt worden en waarin de staat een beschermende rol speelt? 

De onrust bij de Europese publieke opinie en de onmacht van regeringen en partijen om daar effectief op te antwoorden, is in grote mate terug te voeren op de vraag of de EU een eigen antwoord kan formuleren en realiseren op de globaliserende economie. En vooral: lukt dat met behoud van zowel economische welvaart als sociale samenhang en rechtvaardigheid?

In 'Frauderen is kinderspel' neemt economisch journalist Frank Demets u mee in de wereld van fictieve bedrijfjes, buitengaatse rekeningen, nepinvesteringen, valse transacties, beursfraudes, piramidespelen en BTW-carrousels. Het boek illustreert met voorbeelden hoe zwart geld wordt gecreeerd en het vervolgens weer wordt witgewassen. 'Frauderen is kinderspel' is een doorgedreven onderzoek in de wereld van de belastingparadijzen en zwarte gaten, een in thrillerstijl geschreven gids voor de kelders van de misdaadeconomie. 

Zonder brandstof vallen onze auto's stil; dat weten we en dat beseffen we. Veel minder aandacht gaat naar grondstoffen. Onterecht, want zonder grondstoffen zouden er zelfs geen auto's om mee stil te vallen zijn. De gemiddelde wagen bevat anderhalve kilometer koperdraad. En dat koper wordt vooral in Afrika gezocht.

Sinds de beruchte 'Battle of Seattle' eind 1999 is de Wereldhandelsorganisatie (WTO), na IMF en Wereldbank, voor de andersglobaliseringsbeweging de nieuwe kop van jut geworden. Opvallend is dat er velen tégen de WTO zijn, zonder altijd even goed te weten wat er zich in het Geneefse hoofdkwartier nu precies afspeelt. Is het inderdaad een neoliberaal bolwerk waar de rijke Oeso-landen de arme landen onder de knoet proberen te houden? Of ligt het iets genuanceerder? Hans van Scharen ging een week 'bivakkeren' bij de WTO aan het meer van Genève om dit eens van dichtbij te onderzoeken. Door met voor- en tegenstanders te spreken ontdekte hij dat beide 'kampen' een beetje gelijk hebben en dat er de komende tijd veel op het spel staat. Zowel voor rijke als voor arme landen.

UYUNI - Uyuni is een achtergebleven uithoek van Bolivië. Maar het zoutmeer van Uyuni is rijk aan lithium, dè grondstof voor de fabricatie van batterijen, straks ook voor batterijen voor elektrische voertuigen. Om dat lithium is nu een schaakspel aan de gang tussen enkele multinationale bedrijven, de bevolking van Uyuni en de Boliviaanse regering. Ondanks aantrekkelijke voorstellen vanwege de multinationals houdt de regering vast aan haar nationalistische koers. Dat tonen de eerste resultaten van het onderzoek van Greet Brauwers en Raf Custers in Bolivië. Een voorbericht, in afwachting van hun reportage.

Mondialisering.Velen denken daarbij aan een wild, ongrijpbaar proces. Toch is de politiek minder machteloos dan meestal wordt beweerd. In internationale instellingen als de Wereldhandelsorganisatie, het IMF, de Wereldbank, de Internationale Arbeidsorganisatie en de Verenigde Naties wordt door de sterkste landen, waartoe ook België en Nederland behoren, het internationale (en dus ook het nationale) beleid ontwikkeld op het vlak van veiligheid, handel, milieu, ontwikkelingssamenwerking en sociale rechten. Dat beleid raakt ons allemaal. 

Het sociale en ecologische drama van de olie-industrie in Nigeria is in het Westen ruimschoots bekend. Een minder bekend verhaal dat ermee samenhangt, is hoe buurland Benin voor zijn brandstofvoorziening afhankelijk is geworden van illegale oliesmokkel uit Nigeria. Eén van de meest opvallende fenomenen onder de Beninse oliesmokkelaars zijn de Beninse gehandicapte oliesmokkelaars en hun eigenaardige driewielige vespa’s. Onderzoeksjournalist David Van Peteghem ging hen opzoeken langs de zuidoostelijke grensgebieden Sémé en Igolo. In een reeks van vier delen gaat hij op zoek naar de oorzaken en gevolgen van de parallelle petroleumhandel die al een decennium met ijzeren hand in Benin regeert.

OOSTENDE - Haaienvinnensoep is een peperdure Chinese delicatesse. En dat weten de vissers maar al te goed. Zelfs bij ons schrikken ze er niet voor terug om haaien aan boord te hijsen, de vinnen af te snijden en de rest weer overboord te gooien.

De sector van het medisch toerisme in India is volgens The Times of India goed voor minstens honderdduizend patiënten – en een veelvoud aan dollars – per jaar. Het land stond dan ook op zijn kop toen de Britse microbioloog Timothy Walsh in de zomer van 2010 bekend maakte dat hij in de hoofdstad New Delhi een gevaarlijk nieuw antibioticaresistentiegen ontdekt had. De verontwaardiging leek echter selectief: de opgewonden prominenten in de Indische media gaven stellig de indruk zich meer zorgen te maken over het welvaren van de duurbetaalde privéklinieken dan over dat van de lokale bevolking.

Maritiem transport is een van de levensaders van de wereldeconomie: maar liefst 95 procent van alle handelsgoederen passeert over zee. Wanneer het fout gaat, zijn de gevolgen soms niet te overzien. In 2007 waren er maar liefst 3000 ongevallen op zee.

BRUSSELS - ‘Kerven in de wereld’ is een vierdelig essay van Dirk Barrez over de onbetaalbare jacht op bodemrijkdommen. De nieuwe goudkoorts die wereldwijd woedt, slaat diepe wonden. Erger, mijnbouw is een ecologische uitputtingsslag die we onmogelijk kunnen winnen. En nog meer, de sociale en economische pil ervan is onbetaalbaar. Maar, hoe moet het dan wel?

Eten moeten we allemaal. Zonder energie kunnen we niet leven. En dus is landbouw van levensbelang, voor iedereen. Maar wie heeft de ‘landbouw’ in handen? De boer en de boerin? Of de agro-industrie en de grootdistributie?

China is al enkele jaren aan een spectaculaire economische opmars bezig. Het land dreigt Europa en de VS voorbij te snellen als wereldmacht. Is het een zeepbel die weldra uiteenspat of moet het Westen echt bang worden voor "het Gele Gevaar"? Wie zijn de moderne goudzoekers in China, en is er sprake van uitbuiting van Chinese arbeiders? 

In de jaren negentig groeide de regionale luchthaven van Oostende uit tot een van bedrijvigheid gonzend piratenhol 'met internationale uitstraling'. De gangsters van de lucht – de cargomaatschappijen die instaan voor transporten van wapenhandelaars, drugstrafikanten en allround smokkelaars - herschiepen Oostende tot een kruispunt van intercontinentaal misdaadverkeer. Hun vliegtuigen maakten daarbij zoveel lawaai dat de omwonenden zich in actiegroepen organiseerden. Nu, bijna tien jaar na de eerste berichten over dat criminele aan- en afvliegen, heet de luchthaven officieel Ostend Bruges International Airport en is de sp.a'er Johan Vande Lanotte haar politieke beschermheer. Het is nu allemaal anders, zeggen specialisten en politici. De laatste jaren zijn er geen spectaculaire partijen illegaal militair materiaal meer gevonden en de luchthavendirectie heeft met de zegen van Vande Lanotte de goedkope Ierse maatschappij Ryanair binnengehaald. Maar zijn de criminelen echt uit Oostende vertrokken?

 Lippens en Davignon hebben het gepresteerd om op basis van hun uitgebreid netwerk SN Brussels Airlines op te starten. Twee jaar na de feiten is hun formeel netwerk in België aan het afbrokkelen. De oude dame en haar getrouwen lijken met SNBA hun zwanenzang te hebben gezongen.

Is er economisch leven naast kapitalistische bedrijven en overheidsbedrijven? Zeker sinds de val van Arco staan coöperaties in dit land in een niet al te best daglicht. Maar is dat wel terecht? Wie de wereld breder bekijkt, ziet haarscherp hoe net het financiële kapitalisme meest van al faalt waarbij het de mondiale economie in de ene na de andere crisis stort; die ziet evenzeer hoe vele overheden het antwoord schuldig blijven op tal van problemen en hun verantwoordelijkheid voor een goed draaiende economie ontvluchten.

 In november 1956, drie maanden na de mijnramp van Marcinelle, ondertekenden België en Spanje een emigratieakkoord. Er konden nu officieel Spaanse mijnwerkers naar België komen, de steenkoolindustrie had hen dringend nodig. Zo ontstond de indruk dat de Spaanse migratie een gevolg is van Marcinelle. Maar België wilde al begin 1956 in Spanje arbeiders rekruteren voor de steenkoolmijnen. De Spaanse mijnwerkers zijn er overigens nog altijd hardnekkig van overtuigd dat toen met Franco 'op zijn Italiaans' een geheime deal is gesloten: mijnwerkers in ruil voor steenkool. Maar deze stelling wordt niet bevestigd door de bronnen.

Stinkende zaakjes is in de eerste plaats een internationale speurtocht naar de herkomst van menselijk afval, maar tegelijkertijd ook een reflectie over hoe met menselijke resten en onderzoek ook nog na de dood grof geld wordt verdiend. Hoewel dit boek leest als een speurdersroman, gaat het niet over fictie. Dit zijn waargebeurde feiten.

Drie jaar is het intussen geleden dat de befaamde dotcom-zeepbel leegliep. Tussen 1997 en 2000 werd voor 400 miljard dollar in internetbedrijven gestopt. Het meeste van dat geld verdween, maar de technologie is er nog wel. Drie jaar na de feiten feiten blijft maar weinig over van het enthousiasme van weleer, ook al staat internet in bepaalde gevallen wel zijn mannetje. We zoeken in een reeks van vijf artikelen uit waar technologie zijn beloften wel heeft waargemaakt en werpen voorzichtig een blik naar de toekomst.

Van de smeulende as van Sabena tot de eerste vlucht van Brussels Airlines, via de pakjes van DHL en Chinese toeristen in Brussel: dit boek brengt het verhaal van een wereld in verandering in de lucht. Op basis van documenten, cijfers, analyses en bevoorrechte getuigen wordt ook een portret geschetst van hoe België er straks vanuit de lucht zal uitzien.

Wetenschappers doen onderzoek in opdracht van overheid en industrie. Bedrijven financieren leerstoelen en universiteiten halen inkomsten uit patenten op onderzoeksresultaten. De driedelige reeks ‘Universiteit te koop?’ onderzoekt de relatie tussen wetenschap, overheid en industrie.

Van maart 2002 tot april 2003 hebben zo'n 1000 Chinezen een 50 jaar oude staalfabriek van Hoesch in Dortmund uit elkaar gelast en op transport geplaatst. Bijna elke dag vertrok een vracht naar de binnenhaven, waar hij met een binnenschip naar Antwerpen - wereldhaven voor "special cargo” - vaarde. Daar vertrok het zeetransport richting Zhangjiagang, een havenstad aan de Yang Tse Rivier in de provincie Jiangsu. De aldaar gevestigde staalgroep Jiangsu Shagang Group kocht de fabriek voor een vriendenprijsje. Trends volgde heel het traject.

De Amerikaanse intellectuele wereld is ongerust. Visumproblemen aan de grens zouden internationale onderzoekers en studenten afschrikken. De Amerikaanse leidinggevende positie zou in het gedrang zijn. Maar is de toestand wel zo zorgwekkend?