Het eerste genomineerde onderzoek, PFAS: Forever Pollution, werd geproduceerd door Emiel Woutersen, Bijou van der Borst, Simon Dequeker, Jasper Been en Lisa van der Velden, en gepubliceerd in Investico, Het Financieele Dagblad en De Groene Amsterdammer. Het grensoverschrijdende project, gecoördineerd door de Franse krant Le Monde en waaraan 29 mediaorganisaties hebben meegewerkt, onthult hoe PFAS-fabrikanten twijfelachtige wetenschappelijke argumenten gebruiken – onder meer door ingehuurde wetenschappers en adviseurs – om een voorgesteld Europees verbod op de productie van PFAS af te zwakken.
Het tweede genomineerde onderzoek, De schaduwkant van open grenzen — hoe Nederland jaarlijks honderden dakloze Oost-Europeanen deporteert, is gemaakt door Willemijn Sneep, Zuza Nazaruk en Andrada Lautaru en gepubliceerd in Vers Beton, in samenwerking met Gazeta Wyborcza (Polen), Balkan Insight en Context (Roemenië). Op basis van meer dan 65 interviews met dakloze EU-burgers, immigratiediensten, advocaten en zorginstellingen legt het onderzoek de juridische grondslag en de effectiviteit bloot van de Nederlandse praktijk om jaarlijks honderden dakloze Poolse en Roemeense burgers uit te zetten, ondanks hun recht op vrij verkeer, waardoor velen simpelweg terugkeren, soms wel meer dan twintig keer.
De derde nominatie, Business or Pleasure? Wie Antwerp Airport echt gebruikt, werd uitgevoerd door Sarah D’Hertefelt en Loes Debuysere met de steun van het Fonds Pascal Decroos en werd gepubliceerd in Apache. Op basis van een unieke dataset van alle vluchtbewegingen op Antwerp Airport in 2023 en 2024 toont het data-onderzoek aan dat de Vlaamse regering miljoenen euro’s aan overheidsgeld in de verliesgevende luchthaven pompt met het argument dat deze onmisbaar is voor de regionale economie, terwijl de luchthaven in werkelijkheid vooral privéjets bedient die vastgoedontwikkelaars, consultants en softwaremiljonairs naar vakantiebestemmingen zoals Cannes, St-Tropez en Gstaad vervoeren.
De VVOJ maakt op woensdag 27 mei 2026 per categorie drie genomineerden bekend. De winnaars worden op vrijdag 19 juni tijdens het ‘Feest van de Onderzoeksjournalistiek’ in Amsterdam bekendgemaakt en ontvangen dan hun prijs.
Meer informatie: vvoj.org
