AfrikaMuseum
© Jmh2o via Wikimedia Commons

TERVUREN / LUBUMBASHI - De toenemende druk op het Afrikamuseum om artefacten terug te geven, heeft een nieuwe wending genomen. De VS, Congo en de EU zijn erop gebrand om de geologische archieven van het museum uit het koloniale tijdperk te digitaliseren en toegang te krijgen tot informatie over de ondergrond van Centraal-Afrika en de nog onaangeboorde minerale rijkdommen.

Het Amerikaanse mijnbouwbedrijf Kobold Metals sloot na een vredesakkoord tussen de DRC en Rwanda een overeenkomst met de Congolese regering om geowetenschappelijke archieven te digitaliseren. Het Afrikamuseum weigerde echter mee te werken, omdat het geen overeenkomst kan aangaan met een privébedrijf dat een rechtstreeks commercieel belang heeft bij het materiaal.

De geologische archieven van het museum zijn enorm waardevol: ze bevatten meer dan 264.000 luchtfoto's, 25.000 kaarten, 160.000 gesteentestalen en miljoenen documenten die de minerale rijkdommen van de DRC in kaart brengen. Veel van deze data werden verzameld tijdens de koloniale periode, waarbij Europese geologen steunden op niet-erkende inheemse kennis en arbeid. De stijgende vraag naar kritieke mineralen zoals lithium, kobalt en koper heeft deze archieven een nieuwe commerciële waarde gegeven.

De situatie roept fundamentele vragen op over eigenaarschap en toegankelijkheid. Critici, waaronder Jean Claude Mputu van Resource Matters, vragen zich af waarom deze gegevens zestig jaar na de onafhankelijkheid nog steeds niet in handen zijn van de Congolese staat. Onderzoekers pleiten voor digitale repatriëring en publieke toegankelijkheid van de archieven, terwijl het Afrikamuseum via het EU-programma PanAfGeo+ zelf werkt aan digitalisering — al blijft de vraag open in wiens belang die uiteindelijk zal zijn.

Ondersteund
€8.500 toegekend op 20/09/2024
ID:
FPD/2024/2244

Publicatie

ONLINE

LANDEN

  • België
  • Congo D.R.

Teamleden

Heb je middelen nodig voor je eigen onderzoeksverhaal?

Dankzij de flexibele subsidieprogramma's van Journalismfund Europe kunnen journalisten relevante verhalen van algemeen belang produceren met een Europese invalshoek vanuit internationaal, nationaal en regionaal perspectief.

Steun onafhankelijke onderzoeksjournalistiek

Wij zijn afhankelijk van uw steun om ons werk te kunnen voortzetten. Doe vandaag nog een gift, elk bedrag is welkom.