Gesteunde projecten

BROOKLYN - Tussen pastelkleuren, zorgvuldig gestylede productfoto’s en woorden als “met liefde gemaakt”, “authentiek” en “duurzaam” belooft online verkoopplatform Etsy een alternatief voor de anonieme massaproductie van fast fashion. Wie hier koopt, zo lijkt het, steunt geen fabriek, maar ‘echte makers’: mensen met een gezicht en verhaal. Maar is dat wel zo?

GENT / TERNEUZEN - Onze regio heeft alle troeven in handen om wereldleider te worden in de groene chemie. Dat claimen overheid en industrie althans eenstemmig. We nemen de proef op de som in North Sea Port, de binationale haven die zegt vol overtuiging voor een circulaire toekomst te kiezen. Leiden de chemiereuzen langs het kanaal Gent-Terneuzen ons het beloofde land van de schone en circulaire chemie in?

CERRO DE PASCO - Op een hoogte van 4380 m in het barre klimaat van de Peruviaanse Andes ligt de stad Cerro de Pasco. Het is een van de hoogst gelegen steden ter wereld, maar ook een van de meest vervuilde steden, want in het midden van de stad bevindt zich een gigantische put.

LIERNEUX - Europa wil minder afhankelijk worden voor de aanvoer van belangrijke grondstoffen van het buitenland. Daarom bekijken de lidstaten wat er binnen hun grenzen opgedolven kan worden. Senne Starckx onderzocht wat er mogelijk is in België.

TERVUREN / LUBUMBASHI - De toenemende druk op het Afrikamuseum om artefacten terug te geven, heeft een nieuwe wending genomen. De VS, Congo en de EU zijn erop gebrand om de geologische archieven van het museum uit het koloniale tijdperk te digitaliseren en toegang te krijgen tot informatie over de ondergrond van Centraal-Afrika en de nog onaangeboorde minerale rijkdommen.

ANTWERPEN - De Vlaamse industrie moet dringend vergroenen om de klimaatdoelstellingen te halen, maar de transitie verloopt moeizaam. Terwijl de overheid steeds meer middelen vrijmaakt, blijft onduidelijk of deze investeringen daadwerkelijk tot vergroening leiden.

BRUSSEL - Wat is het meest duurzaam: een wollen trui of een pull van polyester? De Europese Unie stelt een universele berekening voor om te weten te komen. Het antwoord zal je misschien verrassen: hoewel polyester een kunststof is, gemaakt van fossiele brandstoffen, is het niet de plastic vezel maar de natuurlijke vezel die slechter blijkt voor het milieu.

BRUSSEL - Al tientallen jaren worden Europese consumenten gewaarschuwd voor de gevaren van roken. Toch staan er nog steeds geen duidelijke gezondheidswaarschuwingen op wijn en bier, ook al is alcohol een van de belangrijkste vermijdbare oorzaken van kanker. Dit onderzoek laat zien hoe de Europese alcoholindustrie heeft gestreden om dat zo te houden.

ANTWERPEN / RIEME - Hoeveel schadelijke stoffen uit de schouwen van Vlaamse fabrieken komen, weet niemand. Maar de uitstoot van de beperkte groep ‘Zeer Zorgwekkende Stoffen’ die Vlaamse bedrijven wel rapporteren, ligt bijna dubbel zo hoog als in Nederland. 

BRUSSEL - De landbouw in Vlaanderen heeft het moeilijk. Geklemd tussen uitdijende steden en alsmaar groter wordende natuurgebieden proberen boeren voedsel te produceren voor een groeiende (wereld)bevolking.

BEIJING - China anno 2025 is veel veranderd. Onder de nieuwe sterke man Xi Jingping is de totalitaire controle van de communistische partij op de staat groter dan ooit. Door het ontplooien van de Nieuwe Zijderoute en toenemende hoogtechnologische expertise heeft het intussen ook wereldwijd zijn invloedsfeer kunnen uitbreiden.

LAGOS - Hoge zwavelgehaltes in geïmporteerde diesel en benzine zorgen al jaren voor zware luchtvervuiling in de stad. Deze journalistieke strip volgt het dataspoor van de olie, van West-Afrika tot in Europese haventerminals.

ANTWERPEN - In het Antwerpse Lillo bouwt chemiereus Ineos met man en macht aan zijn nieuwe ethaankraker: Project One. Van Amerikaanse schalievelden tot plasticafval in Europese verbrandingsovens: over de hele keten zal deze onderneming tien keer zoveel CO2 de lucht in blazen als de uitstoot die Ineos voor de kraker zelf naar voren schuift. 

IJMUIDEN - Nadat de pulsvisserij werd verboden door het Europees Parlement, zijn veel Nederlandse vissers overgestapt op het flyshooten. Flyshooters vissen echter hoofdzakelijk op soorten waarvan te weinig data voorhanden is om de bestanden goed te managen. Er gelden geen quota voor en dat is een recept voor overbevissing.

ANTWERPEN - Tussen de kapelstraat, de treinsporen en twee stroken industriële bedrijvigheid, ligt een wijk die al meer dan honderd jaar rust, gezelligheid en burenvriendschap huisvest. In de achtergrond kringelt de rook van Umicore.

BARAY - Miljardairs, luxe touroperators en vliegtuigmaatschappijen legitimeren hun CO₂-uitstoot met koolstofkredieten van de Hadzabe, een groep jagers-verzamelaars in Tanzania die zelf nauwelijks CO₂ uitstoten.

ÚSTI NAD LABEM / LANDAU - De 'lithiumkoorts' heeft het landschap onder andere in Bolivia, Chili en Argentinië verwoest. Europa probeert haar eigen lithiumafzettingen op een milieuvriendelijke manier te ontginnen: met behulp van geothermie. Duitsland experimenteert er al mee in het Boven-Rijndal. 

KINSHASA - Wie zijn de Congolese mineraalduikers in het midden van de groene transitie? Ze noemen zichzelf kazabuleurs. Eind jaren 1980 doken Zaïrese vissers naar diamanten, eerst nabij Tshikapa en daarna aan de Angolese grens tijdens de burgeroorlog.

ANTWERPEN / AMSTERDAM - Volgens de Europese Commissie is de helft van de duurzaamheidsclaims op websites van bedrijven onbewezen, vaag, onduidelijk of ronduit bedrieglijk. Vooral kledingbedrijven springen bovengemiddeld om met termen als ‘duurzaam’ zonder zich nader te verklaren. Sinds 2021 speuren zowel Nederlandse als Belgische overheidsinstanties daarom het internet af naar misleidende uitspraken over duurzaamheid.

ANTWERPEN / ROTTERDAM - De havens van Antwerpen en Rotterdam vormen de belangrijkste Europese toegangspoort voor cocaïne. Openlijk verkondigen Nederland en België dat ze eendrachtig de ruggengraat van de drugshandel willen breken. Maar achter de schermen spelen verschillen in politieke cultuur op en heersen wrevel en somberheid.

COPSA MICA - Het is december 1990, de dagen zijn kort, donker en mistig. Naast de weg in Copsa Mica zijn 2 mannen een varken aan het slachten. Een Roemeense kersttraditie leer ik later.

KAMPALA / DAR ES SALAAM - Begin 2022 sloot Total een overeenkomst met Tanzania en Oeganda en het Chinese staatsbedrijf CNOOC om te beginnen met de aanleg van de East African Crude Oil Pipeline (EACOP). Het project zal de grootste olieverwarmde pijpleiding creëren met een lengte van 1.443 kilometer tussen Hoima in Oeganda en Tanga in Tanzania. Maar niet zonder gevolgen.

AMSTERDAM/BRUSSEL - Wetenschappelijke publicaties, gelekte bedrijfsgegevens en overheidsdata suggereren dat de industrie al het mogelijke doet om bewust een mistgordijn rond deze ultrakorte PFAS op te trekken.

ANTWERPEN/ROTTERDAM - De maatschappelijke schade van luchtverontreiniging, veroorzaakt door de (petro)chemische sector in de havens van Antwerpen en Rotterdam, loopt in de miljarden euro. Dat blijkt uit een onderzoek van Apache en Follow The Money op basis van de officiële cijfers over de uitstoot en de overbrenging van verontreinigende stoffen door grote industriële inrichtingen. 

ROTTERDAM - De haven van Rotterdam beweert voorstander te zijn van duurzaamheid, maar wat zegt de werkelijkheid?

BRUSSEL - Een goede 15 procent van alle uitgaven binnen onderzoek en ontwikkeling in het Vlaamse hoger onderwijs is afkomstig van bedrijven. Privéondernemingen financieren onderzoeksprojecten en doctoraten en kopen licenties aan. Maar de lijn tussen nauwe samenwerking en belangenvermenging tussen universiteit en bedrijf is soms flinterdun.

AMSTERDAM - Shell kent de wegen naar de hoogste kringen én de sluiproutes door de politieke moerassen. De olie- en gasgigant opereert in zeventig landen. De meeste zijn geen democratische rechtstaten. Shell - tot voor kort Royal Dutch Shell - heeft dagelijks te maken met zwakke of autocratische overheden, corruptie, onrust, oorlog en terrorisme. Hoe manoeuvreert ze daar doorheen? 

BRUSSEL - De keerzijde van de duizelingwekkende winstcijfers van farmaceutische bedrijven is dat de marketing voor hun producten ontzettend belangrijk is. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat de farma hieraan zelfs twee keer zoveel geld uitgeeft dan aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. In deze studie onderzoeken we in hoeverre en op welke manier de informatie over gezondheid in de professionele media beïnvloed wordt door de farmaceutische industrie.

BRUSSEL - Een derde van de kleren in je kleerkast draag je nooit. Een ander derde draag je zelden. Negen op de tien kleren heb je een jaar lang niet aangeraakt. Je gooit meer kleren weg dan eender welke andere Europese consument en toch blijf je nieuwe kleren kopen. Omdat je het gevoel hebt dat je nieuwe kleren nodig hebt. Omdat je elke ochtend denkt dat je niets hebt om aan te doen.

KABWE - In 1994 sluit één van de grootste loodmijnen in de wereld. De plaatselijke bevolking van Kabwe, een grootstad in Zambia, ziet de werkgelegenheid verdwijnen. Ze blijven ongevraagd achter met een berg schadelijk mijnafval en door lood vervuilde woonwijken.