De afgelopen jaren is het aantal ‘klassieke’ mediabedrijven én -titels tot een absoluut minimum geslonken. Vlaamse mediagroepen raken onderling steeds meer verstrengeld. Het Rapport Mediaconcentratie 2014 van de VRM concludeert dat de verhoogde mediaconcentratie de diversiteit van het aanbod onder druk zet.
Zeldzaamheid
De onderzoeksjournalistiek is een genre dat het moeilijk heeft in een commerciële omgeving waar oplages en advertentie-inkomsten gestaag dalen. Onderzoeksjournalistiek blijft een zeldzaamheid binnen de reguliere media (ook de gesubsidieerde). Op lokaal niveau (steden en gemeenten) is het in Vlaanderen zelfs onbestaand. Op Europees niveau kan het enkel dankzij nieuwe non-profitorganisaties zoals Journalismfund.eu vzw.
Antwoord
Vlaanderen loopt achter op het vlak van journalistieke start-ups met nieuwe verdienmodellen waarin onderzoeksjournalistiek kan gedijen of uitgeprobeerd worden. Nochtans ligt daar mogelijks een antwoord op de verarming van het nieuws. Via Journalismfund.eu en de jaarlijkse Europese conferentie voor onderzoeksjournalistiek Dataharvest zet het Fonds Pascal Decroos al enkele jaren in op innovatie in de Europese journalistiek.
Het nieuw op te richten Vlaams Stimuleringsfonds voor Innovatieve Journalistiek ziet innovatie heel breed en zou initiatieven al in een vroeg stadium ondersteunen. Het VFIJ zou vooral op digitale projecten mikken (publicaties online of op mobiele apparaten). Enkele voorbeelden.
- Nieuwe platformen, zoals lokale start-ups
- Archiefgebruik, waarbij een Vlaams archief de kern van een journalistiek verhaal vormt
- Datajournalistiek, bv. om het gebruik van open data van Vlaamse overheden te stimuleren
- Visualisatie, eventueel in samenwerking met opleiding motion design of gaming
- Tools voor onderzoeksjournalistiek, bv. om het openstellen en verwerken van databanken gemakkelijker te maken
- Nieuwe, journalistieke technologische snufjes, die bv. een positieve impact hebben op storytelling
- Betrokkenheid publiek, crowdsourcing
Het Vlaams Stimuleringsfonds voor Innovatieve Journalistiek is één van de activiteiten die het Fonds Pascal Decroos met een verhoogd budget zou kunnen opzetten om het journalistieke landschap in Vlaanderen, en in het bijzonder de onderzoeksjournalistiek, te blijven stimuleren.
Ontoereikend
De huidige subsidie van 300.000 euro per jaar voor het Fonds Pascal Decroos is echter ontoereikend om zelfs het groeiende aantal werkbeursaanvragen adequaat op te vangen. Daardoor blijft het Vlaams Stimuleringsfonds voor Innovatieve Journalistiek voorlopig een idee en zal het moeilijk blijven om innovatie in de Vlaamse journalistiek te bewerkstelligen.
Lees hier het uittreksel uit ons Actieplan 2015 over het Vlaams Stimuleringsfonds voor Innovatieve Journalistiek.
Download hier het volledige Actieplan 2015 van Journalismfund.eu vzw.
