De grootschalige sociale woningbouw in Wenen is het resultaat van een eeuw volgehouden beleid. Het stadsbestuur startte met deze sociale woningbouw net na de eerste wereldoorlog in 1919 toen de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij in Oostenrijk aan de macht kwam. Begin de jaren 1920 keurde de gemeenteraad van Wenen het eerste woningbouwprogramma goed. Dat voorzag in de bouw van 25.000 woningen over een periode van vijf jaar.
Tot 1934 – deze periode staat bekend als ‘het Rode Wenen’ – werden er meer dan 60.000 woningen opgeleverd (2). Dat een eeuw later nog steeds iets minder dan de helft van het totaal woonentiteiten in Wenen een sociale woning is, is onder meer te danken aan politieke stabiliteit. Met uitzondering van het naziregime regeert in Wenen al 100 jaar de Sociaal-Democratische Partij Oostenrijk (SPO). De SPO bestuurt Wenen momenteel samen met het liberale Das Neue Osterreich (NEOS).
Ook in de jaren ’60 toen er wegens de geringe bevolkingsevolutie weinig aanleiding toe was kocht het stadsbestuur massaal grond waarop sociale woningen kunnen gebouwd worden. In het interview dat we met hem hadden geeft Kurt Hofstetter, werkzaam op het departement Housing Subsidies van de stad Wenen, aan dat ondanks een aantal aanpassingen “de geest van het Rode Wenen in het stadsbeleid nog steeds vrij sterk en stabiel aanwezig is”.
Wat kan Vlaanderen leren van het sociaal huisvestingsbeleid van Wenen?
Met meer dan 420.000 betaalbare woonentiteiten op een totaal van circa 1 miljoen, de gulle huursubsidies, beperkingen van de private huurtarieven, het grondbeleid en omvangrijke opvang van dak- en thuislozen kan Wenen wereldwijd uitzonderlijke resultaten voorleggen op vlak van betaalbaar wonen. 60 procent van de inwoners woont er op die manier in een betaalbare sociale woning en slechts 18 procent spendeert hierdoor meer dan 40 procent van zijn inkomen aan woonlasten tegenover 62 procent in Londen, 50 procent in Berlijn enz…
Wat kan Vlaanderen leren van het Weense aanpak? Hou langdurig eenzelfde beleid aan en zorg voor een stabiele financiering. Werk samen met meer partners dan woonmaatschappijen en stel in ruil voor steun strenge voorwaarden. Het terbeschuikking stellen van goedkope gronden is een gamechanger. Geef huursubsidies aan iedereen waarvan de woonlasten in verhouding tot het inkomen onevenredig hoog zijn. Streef naar een grotere sociale mix in sociale woonblokken door de inkomensgrenzen om in aanmerking te komen te verhogen. Voorzie ook in een aanbod kleine appartementen. Onderzoek hoe private huren kunnen ingeperkt worden. Beperkt het aantal dagen dat een woning via Airbnb of Booking.com verhuurd mag worden. Trek meer middelen uit voor de opvang van dak- en thuislozen.
Lees het hele dossier van Luc Vanheerenthals via Dewereldmorgen.be
Foto: © Herzi Pinki via Wikimedia Commons
