Nederlandse en Belgische journalisten hebben de krachten gebundeld voor dit onderzoek naar de haven van Antwerpen, een zwakke schakel in de plastic afvalhandel. Handelaren ontlopen hier inspecties en controles op hun plastic afval. Ook Nederlandse handelaren maken veelvuldig gebruik van de problemen in Antwerpen en exporteren ongezien duizenden tonnen plastic afval. Zwaar vervuild plastic afval kan zo illegaal terechtkomen in landen als Maleisië en Indonesië die het afval niet kunnen verwerken, blijkt uit ons onderzoek.
Overheidsinstanties in Nederland en België hebben nauwelijks zicht op wat er met export van plastic afval gebeurt. Met als risico dat ons plastic afval niet wordt gerecycleerd, ondanks strenge internationale eisen. Politieorganisatie Interpol luidde de noodklok: de internationale afvalhandel raakt steeds meer in handen van criminelen die methodes gebruiken zoals in Antwerpen en daarmee financiële winst opstrijken aan milieuvervuilende handel in plastic.
Dit allereerste diepgravende journalistieke cross-border onderzoek naar de lucratieve ‘afvalroute Antwerpen’ werd uitgevoerd door journalistencollectief Lighthouse Reports samen met De Tijd, Humo, Pointer en De Groene Amsterdammer. De journalisten benutten gedurende maanden van lockdown vele online bronnen: exportdatabases, online afvalmarktplaatsen, satellietbeelden, en ship-, container- en GPS-tracking informatie. Er waren tientallen interviews met bronnen in de industrie, inspectiediensten en douane over de problemen in de hub Antwerpen en het gesjoemel met exportdocumenten.
