Op 1 december 2012 werd, op vraag van de ministers van Media en Welzijn, gestart met een onderzoek naar ‘pers en slachtoffers’. Het onderzoek duurde zes maanden en keek naar verschillende aspecten van slachtofferberichtgeving.
Uit de data van de steekproef tekenen zich volgens het onderzoek voor bepaalde van die aspecten drie groepen van media af. Een eerste groep zijn de televisiemedia VRT en VTM. Een tweede groep zijn de kranten Het Belang van Limburg, de Gazet van Antwerpen, Het Laatste Nieuws en Het Nieuwsblad. De kranten De Morgen en De Standaard vormen een derde groep.
De media binnen een subgroep gaven voor bepaalde (niet voor alle) slachtofferaspecten ongeveer dezelfde resultaten, bijvoorbeeld wat de anonimiteit van slachtoffers betreft (groep 1 > groep 3 > groep 2), de herkenbaarheid van slachtoffers (groep 3 > groep 2 > groep 1) en het aantal beelden van schade na een incident (groep 1 > groep 2 > groep 3).
In het algemeen worden de aanbevelingen in de artikelen 15 en 23 tot en met 27 van de Code vrij goed gevolgd in de berichtgeving over slachtoffers, aldus het onderzoek. "De media beschermen in vele gevallen de anonimiteit van slachtoffers en overdrijven niet onnodig wat sensatie betreft. Natuurlijk kan het altijd beter: het is belangrijk dat de journalist voor elk nieuwsbericht afzonderlijk een goede overweging blijft maken tussen het informeren van het publiek en het individuele recht op privacy van slachtoffers."
Naast een kwantitatieve studie van de berichtgeving, werd ook gekeken naar ervaringen van journalisten in het veld, met name aan de hand van de volgende vragen:
- wat zijn de beweegredenen van de media en/of de journalisten om op een bepaalde manier over slachtoffers te berichten;
- welke plaats neemt de Code van de Raad voor de Journalistiek in bij de totstandkoming van nieuwsberichten;
- hoe ervaren slachtoffers het optreden en de wijze van nieuwsgaring van de diverse media naar aanleiding van incidenten waar zij bij betrokken zijn?
Het rapport sluit af met een aantal aanbevelingen. Een strengere wetgeving wordt, "in het licht van bepaalde wettelijke garanties zoals het recht op informatie en persvrijheid", afgeraden.
Lees het volledige rapport hier.
