Gesteunde projecten

TEHERAN - Iraniërs staan bekend als poëzieliefhebbers en verhalenvertellers. Maar wie in het buitenland kent Ahmad Shamlu of Hushang Golshiri? Ronald Bos en Nafiss Nia spraken met uitgevers, schrijvers en dichters, en luisterden in het land. 

DEN HAAG - Al sinds 1956 is het stoffelijke overschot van de in 1946 gefusilleerde NSB-leider Anton Mussert spoorloos. Een rondgang in extreemrechtse kringen in Vlaanderen werpt voor het eerst enig licht op dit mysterie. Militanten van de verboden militie VMO zeggen dat ze Mussert hebben herbegraven in gewijde Vlaamse grond. Freelance journalist Hans van Scharen beschrijft de bizarre geschiedenis van 'Operatie Wolfsangel'.

BRUSSEL - Vanaf dit schooljaar worden in België geen kandidaats- en licentiaatsdiploma's meer uitgereikt. Ook onze universiteiten en hogescholen zijn overgestapt naar het door Europa opgelegde BaMa-systeem. Dit nieuwe diplomasysteem volgt het Angelsaksische model met titels als bachelor, master en PhD (Doctor of Philosophy). Hebben de Europese autoriteiten rekening gehouden met de verhoogde 'onderwijscriminaliteit' die hun hervorming met zich mee zal brengen? 

ANTWERPEN - Vier generaties vrouwen kijken terug naar het meisje dat ze ooit waren, naar een verleden waarin niets mocht, maar soms veel gebeurde. Hun woorden zoeken een weg om te vertellen wat meestal verborgen bleef. Ze vatten in taal wat altijd is geweest, maar waarover zelden werd gesproken. In hun relaas spreekt het banale, het alledaags vrouwelijke, het diepst menselijke.

BRUSSEL - In Parijs ontmoette Inge Ghijs een meisje uit Togo dat als inwonend huispersoneel ware slavenarbeid moest verrichten en bovendien opgesloten en geslagen werd. 'Nooit eerder is een ontmoeting, een verhaal, zo sterk en zo lang door mijn hoofd blijven spoken.' Ze beslist om te onderzoeken of ook in België huisslavernij bestaat.

JERUZALEM - In Israël en Palestina lijkt de tijd van de 'twee-staten-regeling' nu wel definitief voorbij. Wat de staat Palestina moest worden, geraakt onderhand volledig volgebouwd met Israëlische huizen terwijl het Israëlische leger er de hele tijd Palestijnse huizen afbreekt. Hoe kan men twee staten maken als Israël alle grond wil, maar geen Palestijnen? En hoe kan Israël twee staten maken als er met de Palestijnen niet te praten valt?

N'KAMBA - De kimbanguistische kerk in Congo eist eerherstel van de Belgische overheid, die haar tijdens de koloniale periode hardnekkig vervolgde. Deze door en door Afrikaanse kerk, die in de jaren zeventig bij ons op veel sympathie kon rekenen, telt miljoenen aanhangers. Door haar bizarre theologie dreigt ze echter uit de christelijke oecumene te worden gestoten. 

LONDON - Het is een tragisch verhaal: eind de jaren negentig was Tony Blair een sterk leider, populair, een man met visie, een man die vertrouwen en geloofwaardigheid uitstraalde, een politicus naar wie de Brit bereid was te luisteren. Dat is nu allemaal weg. Slechts dertig procent van de Britten gelooft nog in hem. Hij is zijn Labourpartij tot last geworden. In de pers worden scherpe vragen over hem gesteld: staat hij op de rand van de waanzin? Is hij een conservatief die verdwaald is in de Labourpartij? En waarom sleurde hij zijn land mee in een oorlog die niemand wilde?

BEIJING - China is al enkele jaren aan een spectaculaire economische opmars bezig. Het land dreigt Europa en de VS voorbij te snellen als wereldmacht. Is het een zeepbel die weldra uiteenspat of moet het Westen echt bang worden voor "het Gele Gevaar"? Wie zijn de moderne goudzoekers in China, en is er sprake van uitbuiting van Chinese arbeiders?

BRUSSEL - Elk jaar sterven er in België ongeveer tweeduizend mensen door een medische fout. Een onbekend aantal patiënten geraakt door een blunder verminkt of gehandicapt. Meer precieze cijfers zijn er niet. Artsen, ziekenhuizen, ziekenfondsen, verzekeringsinstellingen noch het ministerie van Volksgezondheid willen werk maken van een serieuze registratie.

ATHENE - De hedendaagse Olympische Spelen zijn geen kopie van de antieke Spelen met hun religieuze en culturele connotatie. Evenmin lijken ze op de elitaire droom van Pierre de Coubertin, die artisticiteit en lichaam wilde verenigen om een Europa in oorlog op weg te zetten naar een betere wereld. Wat zijn de Olympische Spelen wel, waar komen ze vandaan en wat speelt er achter de schermen?

MEENSEL-KIEZEGEM - 'Dit boek biedt een antwoord op de vraag of de ouders van Eddy Merckx (zelf in 1945 geboren in Meensel-Kiezegem en verre familie van Gaston Merckx) tijdens de oorlog 'fout' waren, zoals nadien soms werd beweerd.

MOSOEL - Eind mei 2004 reisde August Thiry samen met fotograaf Geert Segers en gids Melkan Ishak naar Zuidoost-Turkije en Noord-Irak. Ze bezochten er de christelijke minderheid en die exploratietocht leverde drie reportages op. Een alternatieve kijk op bevrijd gebied.

ZHANGIJAGANG - Van maart 2002 tot april 2003 hebben zo'n 1000 Chinezen een 50 jaar oude staalfabriek van Hoesch in Dortmund uit elkaar gelast en op transport geplaatst. Bijna elke dag vertrok een vracht naar de binnenhaven, waar hij met een binnenschip naar Antwerpen - wereldhaven voor "special cargo” - vaarde. Daar vertrok het zeetransport richting Zhangjiagang, een havenstad aan de Yang Tse Rivier in de provincie Jiangsu. De aldaar gevestigde staalgroep Jiangsu Shagang Group kocht de fabriek voor een vriendenprijsje. Trends volgde heel het traject.

BRUSSELS - Become the media: In het kielzog van de andersglobalistische beweging ontstond een internationaal netwerk van jonge media-activisten. Het zijn mensen betrokken bij de gebeurtenissen op straat die van daaruit aan berichtgeving willen doen.

HERSTAL - Het overheidsbedrijf FN laat graag uitschijnen dat het een geweten heeft en alleen schiettuig maakt om de democratie gewapenderhand te verdedigen. Het tegendeel is waar.

SAN ANTONIO - Clear Channel, in België eigenaar van onder andere Rock Werchter, 40 procent van de reclamepanelen en enkele evenementenbureau's, begon haast bij toeval, als een klein Texaans radiostation. 

NAYPYIDAW - Bedrijven in conflictgebieden leveren vaak slecht nieuws op: illegale wapenhandel, plundering van grondstoffen, giflozingen en ontruiming van dorpen. Waar je nooit iets over leest, is de potentie van multinationals om bij te dragen aan stabilisering. Toch zijn er multinationals die hun core business inzetten voor conflictoplossing, verbetering van bestuur, mensenrechten en welvaart. De auteurs interviewden managers in 'moeilijke' landen als Rwanda, Afghanistan en Birma over hun aanpak.

WARSCHAU - Een aanstekelijke reportage aan de vooravond van de toetreding van de grootste nieuwe lidstaat tot de Europese Unie. Een boek dat geen genoegen neemt met wat zich in Polen aan de oppervlakte lijkt af te spelen, maar dat veel en veel dieper gaat en de vinger op eeuwenoude wonden legt, vol verwondering over het grootste land dat aansluit bij de Europese familie.

MOSKOU / BRUSSEL - Honderden Russen komen naar België in de hoop hier een beter leven te vinden. Een netwerk van louche bedrijfjes helpt hen daarbij. Het paradijs vinden ze meestal niet, maar het geld is wel uit hun zakken geklopt.

BAGDAD - De bezetting van Irak is deze maand een jaar oud. De oude dictator zit ergens achter tralies, de almachtige partij is van de aardbodem verdwenen en de overwinnaars moeten nog elke dag hun gesneuvelden tellen. Zestig procent van de Iraakse bevolking is sjiiet. Hoe kijken zij aan tegen de bezetting en hoe zien zij hun toekomst?

BRUSSEL - Op een onzeker uur is het literaire relaas van deze intieme en intrigerende kennismaking met vluchtelingen, mensen op de dool die even een thuishaven vinden in een asielcentrum: ‘Op een onzeker uur wachten hier mensen op een nog minder zekere toekomst.’

KABOEL - "Hoe hebben wij het in godsnaam in ons hoofd gehaald om naar dit kloteland te komen?" vraag ik mij voor de zoveelste keer af, "Wij, die altijd van de daken geschreeuwd hebben dat we nooit naar een oorlogs- of risicogebied op reportage zouden gaan. Wij, moeders van zes kinderen in totaal, die nooit – op welke manier dan ook – hun leven in de waagschaal willen leggen." En kijk, hier staan we dan, in Afghanistan, van top tot teen gesluierd, temidden van tientallen schreeuwende mannen, de kalashnikovs dreigend op ons gericht.

BRUSSEL - In 'Frauderen is kinderspel' neemt economisch journalist Frank Demets u mee in de wereld van fictieve bedrijfjes, buitengaatse rekeningen, nepinvesteringen, valse transacties, beursfraudes, piramidespelen en BTW-carrousels. 

BAGDAD - "Vroeger droegen we een minirok, nu een hoofddoek" - Irak heeft sinds deze week een interimgrondwet, waarin onder meer te lezen staat dat na de eerste democratische verkiezingen minstens 25 procent van de parlementsleden vrouw moet zijn. Klinkt goed, maar de Iraakse vrouwen zijn er niet gerust op. "Zodra de sjieten hier de macht krijgen, kunnen wij, vrouwen, onze rechten wel vergeten."

BRUSSEL - De toetreding van tien nieuwe landen tot de Europese Unie (EU) in mei 2004 brengt voor Brussel een heuse volksverhuizing en ingrijpende veranderingen teweeg. Steeds meer eurocraten leven en werken in de hoofdstad van België en Europa. Wie zijn ze? Wat doen ze? Hoe bereiden 'nieuwe Brusselaars' uit Polen, Hongarije, Letland, Litouwen, Estland, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Malta en Cyprus de toetreding tot de Unie voor?

PARIJS - Over de kritische perceptie van een Vlaamse theatervoorstelling in Parijs. Al voor de vierde keer op rij was het Antwerpse theatergezelschap Tg Stan eind 2003 te gast op het toonaangevende Festival d'Automne in Parijs. Samen met Cie De Koe en Maatschappij Discordia maakte het gezelschap er een maand lang de bühne van het Théâtre de la Bastille onveilig met de voorstelling Du serment de l'écrivain du roi et de Diderot, gebaseerd op de paradox van de toneelspeler van Denis Diderot.

BRUSSEL - Lippens en Davignon hebben het gepresteerd om op basis van hun uitgebreid netwerk SN Brussels Airlines op te starten. Twee jaar na de feiten is hun formeel netwerk in België aan het afbrokkelen. De oude dame en haar getrouwen lijken met SNBA hun zwanenzang te hebben gezongen.

BRUSSEL - De belangrijkste Belg in het buitenland is niet Guy Verhofstadt of Kim Clijsters. De belangrijkste Belg heet Francis Dessart die over meer internationale diploma's en internationale functies beschikt dan Willy Claes en de rest van zijn landgenoten bij elkaar geteld. U kent hem niet? Dat kan zijn. De eerwaarde geheimagent, professor en ambassadeur Francis Dessart werkt in de schaduw. 

PORT-AU-PRINCE - Op 1 januari 2004 viert de eerste zwarte republiek ter wereld 200 jaar onafhankelijkheid. Deze herdenking komt echter op een ogenblik waarop de Haïtianen met een grote politieke crisis te kampen hebben. President Aristide maakt van 200 jaar onafhankelijkheid een persoonlijke zaak om zijn gecontesteerde macht te versterken. De straatprotesten tegen de president groeien en worden met geweld de kop ingedrukt. De bevolking vraagt zich af wat er met Nieuwjaar 2004 te vieren valt? Is het een reden om te feesten of om in opstand te komen?