Gesteunde projecten

BRUSSEL - Een wirwar aan Europese subsidie­regels heeft een lucratieve niche gecreëerd: de ‘grant consultants’. Deze adviesbureaus verdienen flink aan het begeleiden van onderzoekers bij hun subsidieaanvragen. Daarachter schuilt een fundamentele vraag: stuurt het huidige onderzoeksbeleid wetenschap niet té veel richting competitie en marktwaarde, ten koste van een open, maatschappelijke benadering van onderzoek?

AFRIKA - Nieuwe generaties dromen altijd groots. Daaf Borren reisde door zo’n zestien landen in Afrika, gefascineerd door hun verhalen. Van Mali en Congo tot Ethiopië en Mauritanië: dit is een atypisch reisboek, waarin je niet alleen vele kilometers aflegt, maar ook meereist naar de toekomst.

BRUSSEL - Onze vleesconsumptie moet naar omlaag en om dit te vergemakkelijken staat een leger producenten klaar met alternatieven. Sommigen vonden inspiratie in eeuwenoude recepten, anderen vinden vlees helemaal opnieuw uit.

COLOMBO - Een jonge moeder en onderzoekster uit Sri Lanka brengt de migratiepatronen van koraallarven in kaart. Haar doel: de toekomst van zowel de koraalriffen als haar eilandstaat beschermen.

GALWAY/NUUK/REYKJAVIK - Al maanden wordt de Noord-Atlantische Oceaan geteisterd door extreme hittegolven. Het nieuwe hightech onderzoekschip de Belgica vaart voor het eerst naar de poolgebieden om de gevolgen van de klimaatveranderingen in de oceanen te documenteren en onderzoeken. Journalisten Arno Van Rensbergen en Johannes De Bruycker gingen een week mee aan boord. 

KOPENHAGEN - Tegen 2050 telt de aarde tien miljard bewoners. Tegelijk neemt de oppervlakte aan beschikbare landbouwgrond per persoon af. Terwijl het klimaat ontwricht geraakt, botsen klassieke landbouwsystemen op hun limieten.

BRUSSEL - De productie van dierlijke eiwitten is verantwoordelijk voor 82% van de koolstofvoetafdruk van voedsel in de EU, en het is daarom noodzakelijk om de uitstoot van vee te beteugelen om de doelstellingen in het kader van de green deal van de EU te bereiken.

BRUSSEL - Vandaag zijn plastics overal. Metersdiep op de zeebodem in de Marianentrog. Op de top van de Mont Blanc. Op de noordpool. In de blauwe zak die wekelijks op je trottoir staat. In je bloed. 

BRUSSEL - We consumeren met z’n allen gemiddeld om de twee à drie jaar een smartphone, en dat is slecht voor milieu en klimaat. In Europa worden jaarlijks meer dan tweehonderd miljoen smartphones verkocht. Die markt wordt zwaar gedomineerd door Apple, Samsung en Huawei. Zij zetten dus ook de standaard voor hoe lang zo’n toestel moet meegaan en hoe eenvoudig of gecompliceerd het is om het te herstellen. 

‘De Keizer van OTRAG’ is een non-fictie verhaal dat probeert te achterhalen welke krachten hebben geleid tot de oprichting en de ondergang van het eerste privaat ruimtevaartbedrijf en brengt de lezer van het oude West-Duitsland naar het Zaïre van Mobutu, het Libië van Kaddafi, de Mojave woestijn in Californië en een eiland in de Stille Oceaan waar Lutz Kayser de laatste 10 jaar van zijn leven doorbracht. Het stelt de vraag hoever iemand wil gaan om zijn droom waar te maken.

De diepe, blauwe oceanen herbergen een ongekende schat aan biodiversiteit, maar ook de laatste onontgonnen grondstoffen van de planeet. De race naar de oceaanbodem is volop bezig en België zit in de kopgroep. 

BRUSSEL - Belgen zijn topsorteerders. Maar wat gebeurt er met de petflessen die we in de blauwe zak gooien? Hoeveel petflessen recycleren we precies? En zorgt recyclage er echt voor dat fossiele plasticproductie afneemt?

BRUSSEL - 5G belooft dé infrastructuur van de toekomst te worden. Zo zou de nieuwe, vijfde generatie van mobiel internet tot honderd keer sneller zijn dan 4G, en zal het een platform bieden waarop nieuwe technologie steunt. De meest innovatieve zaken, van operaties op afstand tot zelfrijdende auto’s, zullen via 5G mogelijk worden. Maar ons mobiel internet wordt ook steeds meer een kritieke infrastructuur, waarrond heel wat conflicten ontstaan. Vandaag zijn we bang dat de Chinezen ons afluisteren aan de hand van 5G, dat de straling ervan ons kanker bezorgt, dat 5G te traag wordt uitgerold in ons land en zelfs dat het onze bedrijven zal doen sluiten.

BRUSSEL - In de vele reacties op social media platformen voor en door ondernemers merkte Sofie behoorlijk wat tegenstrijdigheden op die zich afspelen tussen ondernemers onderling én overheid. Een terugkerend onderwerp waren financiële kwesties en het gebruik van de KMO-portefeuille. Wanneer is het gebruik van een subsidie voor een zelfstandige ondernemer gerechtvaardigd en wanneer is er sprake van misbruik? Sofie stootte op uitspraken die deden vermoeden dat niet alles gedragen kan worden op vertrouwen en tracht onzuiverheden binnen het ondernemerschap van verschillende zijden te belichten.

BRUSSEL - Het aandeel van de farmaceutische sector in de Belgische economie is groot. Volgens koepelorganisatie pharma.be leverde de sector in 2017 een totale tewerkstelling van 35.711 personen en exporteerde ons land in 2017 voor een totale waarde van 40,5 miljard euro aan geneesmiddelen en vaccins naar de hele wereld, wat goed is voor zo’n 10% van de Belgische export.

Een zesdelige documentairereeks achter de schermen van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. 

BEIJING - In 2013 besloot de Chinese President Xi Jinping dat het tijd was ‘om naar buiten te gaan’. Hij lanceerde het One Belt One Road (OBOR) project en wil een treinverbinding over het Euraziatische continent en een maritieme route tot in Europa uitbouwen.

BRUSSEL - Wegwerpluiers zijn grotendeels aardolieproducten en volgepoepte exemplaren zorgen voor een huizenhoge berg afval. Maar handig zijn ze wel. Wat kunnen milieubewuste ouders doen? Eos Magazine klopte aan bij alle voornaamste fabrikanten, en zocht uit wie de duurzaamste wegwerpluier heeft.

ROTTERDAM - Vorig jaar was er heel wat ophef omtrent de publicatie van de studie van de Nederlandse viroloog Ron Fouchier, die in zijn lab in Rotterdam een via de lucht overdraagbare vorm van het gevaarlijke vogelgriepvirus H5N1 had gekweekt. Dat was nodig, betoogde de wetenschapper, omdat het ons zou leren voor welke in de natuur voorkomende vogelgriepvirussen we moeten uitkijken.

DESSEL - Waarschijnlijk zet de Belgische regering nog dit jaar het licht op groen voor de definitieve, ondergrondse berging van het kernafval. Kostenplaatje: enkele miljarden euro’s. Daar betaalt de belastingbetaler bijna de helft van. Of de grootste afvalproducent Electrabel de rest zal ophoesten, is nog maar de vraag.

BRUSSEL - Een op de twaalf medische wetenschappers in Vlaanderen geeft toe data te verzinnen of te ‘masseren’ om een hypothese te laten kloppen. En bijna de helft ziet zulke frauduleuze praktijken om zich heen gebeuren. Als een van de oorzaken wijzen ze naar de grote publicatiedruk.

BRUSSEL - Lang waren antibiotica een soort wondermiddel waarmee de kans op sterfte aan uiteenlopende infectieziekten drastisch beperkt kon worden. Maar antibiotica hebben één nadeel: bacteriën worden ongevoelig voor hun werking. In Het einde van de antibiotica neemt journalist Rinke van den Brink deze microscopische krachtpatsers onder de loep. Hij spreekt met een keur aan internationale specialisten en vraagt hun naar mogelijke oplossingen, want antibioticaresistentie is een wereldwijd probleem.

BRUSSEL - Wetenschappers doen onderzoek in opdracht van overheid en industrie. Bedrijven financieren leerstoelen en universiteiten halen inkomsten uit patenten op onderzoeksresultaten. De driedelige reeks ‘Universiteit te koop?’ onderzoekt de relatie tussen wetenschap, overheid en industrie.

BRUSSEL - Kunnen we van pillenfabrikanten verwachten dat ze objectieve informatie verstrekken? Met die vraag begint een reeks artikelen over de invloed van de farmaceutische industrie in Europa.

GENT - Waar de biotechnologie nieuwe mogelijkheden schept, brengt ze ook nieuwe gevaren en controverse met zich mee. Dit boek geeft een helder antwoord op vragen als ‘Wat hebben we eraan?’, ‘Is het gevaarlijk?’, ‘Willen we het wel?’ en ‘Wat brengt de toekomst?’.

NEW DELHI - Farmaciereuzen testen hun nieuwe medicijnen steeds vaker op proefpersonen in India. Ook Belgische bedrijven springen mee op de trein. 'Arme, onwetende mensen worden misbruikt voor de medicijnen van rijke westerlingen', roepen de critici. 'We doen er alles aan om zo ethisch mogelijk te werken', zegt men bij Janssen Pharmaceutica. 

BOSTON - De Amerikaanse intellectuele wereld is ongerust. Visumproblemen aan de grens zouden internationale onderzoekers en studenten afschrikken. De Amerikaanse leidinggevende positie zou in het gedrang zijn. Maar is de toestand wel zo zorgwekkend? 

Drie jaar is het intussen geleden dat de befaamde dotcom-zeepbel leegliep. Tussen 1997 en 2000 werd voor 400 miljard dollar in internetbedrijven gestopt. Het meeste van dat geld verdween, maar de technologie is er nog wel.

BRUSSEL - De economie heeft het tegenwoordig zwaar te verduren. Tot voor kort heette het nog dat het Internet de wereld radicaal zou veranderen. Vandaag spatten bedrijven open die voorheen de lucht in werden gejubeld. Financiële schandalen brachten enkele toplui handenvol geld op maar lieten de economie én de kleine belegger met een zware kater achter. Het tij lijkt daarbij nog lang niet gekeerd, want met de regelmaat van de klok komen nieuwe hypes als schandaal bovendrijven. De Sky is vandaag niet langer de Limit.

BRUSSEL - De higtechsector is een zeepbel gebleken: licht, luchtig, opblaasbaar, en uiteindelijk ook opengespat. Hoe kan een mengeling van collectieve zinsbegoocheling, ongebreidelde bezitsdrang en naïef geloof in de vooruitgang ertoe leiden dat een hele sector in elkaar klapt? En vooral: hoe kan een startende hightech ondernemer leren uit deze mechanismen? Is een gezonde groei vandaag überhaupt wenselijk, mogelijk? Hoe kan een kersverse hightech ondernemer een gezond bedrijf opstarten in de nog smeulende as van een opengespatte zeepbel?