Gesteunde projecten

ANTWERPEN - De Vlaamse industrie moet dringend vergroenen om de klimaatdoelstellingen te halen, maar de transitie verloopt moeizaam. Terwijl de overheid steeds meer middelen vrijmaakt, blijft onduidelijk of deze investeringen daadwerkelijk tot vergroening leiden.

BRUSSEL - Wat is het meest duurzaam: een wollen trui of een pull van polyester? De Europese Unie stelt een universele berekening voor om te weten te komen. Het antwoord zal je misschien verrassen: hoewel polyester een kunststof is, gemaakt van fossiele brandstoffen, is het niet de plastic vezel maar de natuurlijke vezel die slechter blijkt voor het milieu.

BRUSSEL - Al tientallen jaren worden Europese consumenten gewaarschuwd voor de gevaren van roken. Toch staan er nog steeds geen duidelijke gezondheidswaarschuwingen op wijn en bier, ook al is alcohol een van de belangrijkste vermijdbare oorzaken van kanker. Dit onderzoek laat zien hoe de Europese alcoholindustrie heeft gestreden om dat zo te houden.

ANTWERPEN / RIEME - Hoeveel schadelijke stoffen uit de schouwen van Vlaamse fabrieken komen, weet niemand. Maar de uitstoot van de beperkte groep ‘Zeer Zorgwekkende Stoffen’ die Vlaamse bedrijven wel rapporteren, ligt bijna dubbel zo hoog als in Nederland. 

BRUSSEL - De landbouw in Vlaanderen heeft het moeilijk. Geklemd tussen uitdijende steden en alsmaar groter wordende natuurgebieden proberen boeren voedsel te produceren voor een groeiende (wereld)bevolking.

BEIJING - China anno 2025 is veel veranderd. Onder de nieuwe sterke man Xi Jingping is de totalitaire controle van de communistische partij op de staat groter dan ooit. Door het ontplooien van de Nieuwe Zijderoute en toenemende hoogtechnologische expertise heeft het intussen ook wereldwijd zijn invloedsfeer kunnen uitbreiden.

LAGOS - Hoge zwavelgehaltes in geïmporteerde diesel en benzine zorgen al jaren voor zware luchtvervuiling in de stad. Deze journalistieke strip volgt het dataspoor van de olie, van West-Afrika tot in Europese haventerminals.

ANTWERPEN - In het Antwerpse Lillo bouwt chemiereus Ineos met man en macht aan zijn nieuwe ethaankraker: Project One. Van Amerikaanse schalievelden tot plasticafval in Europese verbrandingsovens: over de hele keten zal deze onderneming tien keer zoveel CO2 de lucht in blazen als de uitstoot die Ineos voor de kraker zelf naar voren schuift. 

IJMUIDEN - Nadat de pulsvisserij werd verboden door het Europees Parlement, zijn veel Nederlandse vissers overgestapt op het flyshooten. Flyshooters vissen echter hoofdzakelijk op soorten waarvan te weinig data voorhanden is om de bestanden goed te managen. Er gelden geen quota voor en dat is een recept voor overbevissing.

ANTWERPEN - Tussen de kapelstraat, de treinsporen en twee stroken industriële bedrijvigheid, ligt een wijk die al meer dan honderd jaar rust, gezelligheid en burenvriendschap huisvest. In de achtergrond kringelt de rook van Umicore.

BARAY - Miljardairs, luxe touroperators en vliegtuigmaatschappijen legitimeren hun CO₂-uitstoot met koolstofkredieten van de Hadzabe, een groep jagers-verzamelaars in Tanzania die zelf nauwelijks CO₂ uitstoten.

ÚSTI NAD LABEM / LANDAU - De 'lithiumkoorts' heeft het landschap onder andere in Bolivia, Chili en Argentinië verwoest. Europa probeert haar eigen lithiumafzettingen op een milieuvriendelijke manier te ontginnen: met behulp van geothermie. Duitsland experimenteert er al mee in het Boven-Rijndal. 

KINSHASA - Wie zijn de Congolese mineraalduikers in het midden van de groene transitie? Ze noemen zichzelf kazabuleurs. Eind jaren 1980 doken Zaïrese vissers naar diamanten, eerst nabij Tshikapa en daarna aan de Angolese grens tijdens de burgeroorlog.

ANTWERPEN / AMSTERDAM - Volgens de Europese Commissie is de helft van de duurzaamheidsclaims op websites van bedrijven onbewezen, vaag, onduidelijk of ronduit bedrieglijk. Vooral kledingbedrijven springen bovengemiddeld om met termen als ‘duurzaam’ zonder zich nader te verklaren. Sinds 2021 speuren zowel Nederlandse als Belgische overheidsinstanties daarom het internet af naar misleidende uitspraken over duurzaamheid.

ANTWERPEN / ROTTERDAM - De havens van Antwerpen en Rotterdam vormen de belangrijkste Europese toegangspoort voor cocaïne. Openlijk verkondigen Nederland en België dat ze eendrachtig de ruggengraat van de drugshandel willen breken. Maar achter de schermen spelen verschillen in politieke cultuur op en heersen wrevel en somberheid.

COPSA MICA - Het is december 1990, de dagen zijn kort, donker en mistig. Naast de weg in Copsa Mica zijn 2 mannen een varken aan het slachten. Een Roemeense kersttraditie leer ik later.

KAMPALA / DAR ES SALAAM - In 2006 ontdekte het Britse bedrijf Tullow Oil oliereserves in de Albertine regio in het noordwesten van Oeganda. Begin 2022 sloot Total een overeenkomst met Tanzania en Oeganda en het Chinese staatsbedrijf CNOOC om te beginnen met de aanleg van de East African Crude Oil Pipeline (EACOP). Het project zal de grootste olieverwarmde pijpleiding creëren met een lengte van 1.443 kilometer tussen Hoima in Oeganda en Tanga in Tanzania, van waaruit de ruwe olie zal worden geëxporteerd. Maar niet zonder gevolgen.

AMSTERDAM/BRUSSEL - Wetenschappelijke publicaties, gelekte bedrijfsgegevens en overheidsdata suggereren dat de industrie al het mogelijke doet om bewust een mistgordijn rond deze ultrakorte PFAS op te trekken.

ANTWERPEN/ROTTERDAM - De maatschappelijke schade van luchtverontreiniging, veroorzaakt door de (petro)chemische sector in de havens van Antwerpen en Rotterdam, loopt in de miljarden euro. Dat blijkt uit een onderzoek van Apache en Follow The Money op basis van de officiële cijfers over de uitstoot en de overbrenging van verontreinigende stoffen door grote industriële inrichtingen. 

ROTTERDAM - De haven van Rotterdam beweert voorstander te zijn van duurzaamheid, maar wat zegt de werkelijkheid?

BRUSSEL - Een goede 15 procent van alle uitgaven binnen onderzoek en ontwikkeling in het Vlaamse hoger onderwijs is afkomstig van bedrijven. Privéondernemingen financieren onderzoeksprojecten en doctoraten en kopen licenties aan. Maar de lijn tussen nauwe samenwerking en belangenvermenging tussen universiteit en bedrijf is soms flinterdun.

AMSTERDAM - Shell kent de wegen naar de hoogste kringen én de sluiproutes door de politieke moerassen. De olie- en gasgigant opereert in zeventig landen. De meeste zijn geen democratische rechtstaten. Shell - tot voor kort Royal Dutch Shell - heeft dagelijks te maken met zwakke of autocratische overheden, corruptie, onrust, oorlog en terrorisme. Hoe manoeuvreert ze daar doorheen? 

BRUSSEL - De keerzijde van de duizelingwekkende winstcijfers van farmaceutische bedrijven is dat de marketing voor hun producten ontzettend belangrijk is. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat de farma hieraan zelfs twee keer zoveel geld uitgeeft dan aan de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. In deze studie onderzoeken we in hoeverre en op welke manier de informatie over gezondheid in de professionele media beïnvloed wordt door de farmaceutische industrie.

BRUSSEL - Een derde van de kleren in je kleerkast draag je nooit. Een ander derde draag je zelden. Negen op de tien kleren heb je een jaar lang niet aangeraakt. Je gooit meer kleren weg dan eender welke andere Europese consument en toch blijf je nieuwe kleren kopen. Omdat je het gevoel hebt dat je nieuwe kleren nodig hebt. Omdat je elke ochtend denkt dat je niets hebt om aan te doen.

KABWE - In 1994 sluit één van de grootste loodmijnen in de wereld. De plaatselijke bevolking van Kabwe, een grootstad in Zambia, ziet de werkgelegenheid verdwijnen. Ze blijven ongevraagd achter met een berg schadelijk mijnafval en door lood vervuilde woonwijken.

KINGSTON - De Belgische firma GSR, dochter van baggergroep DEME, wil maar wat graag naar de diepzee om er metaalknollen te mijnen. Tien jaar geleden vroeg GSR daarvoor een eerste licentie. De Belgische staat sponsorde die aanvraag bij de Zeebedautoriteit in Kingston.

ANTWERPEN - De vervuiling rond de 3M-fabriek is al jarenlang bekend. Toch barstte het PFOS-schandaal pas in het voorjaar van 2021 los in Vlaanderen.

HSINCHU - Microchips vormen het basisingrediënt van onze digitalisering. Zonder chips werken onze smartphones of laptops niet, vallen onze auto’s stil en crasht het internet. Niet verwonderlijk leggen daarom autofabrieken hun productie stil door een wereldwijd chip-tekort, vechten China en de VS een handelsoorlog uit over chips en investeert de Europese Unie miljarden in de chipindustrie.

BRUSSEL - Sinds het begin van de stikstofcrisis in 2018 verhuisden meer Nederlandse veehouders naar België dan de jaren ervoor. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Spit en Apache. Milieuorganisaties waarschuwen al langer dat België is verworden tot een ‘stikstofparadijs’ voor grootvervuilers. Een inventarisatie van de beschikbare gegevens ondersteunt die vrees.

WUUSTWEZEL - Braken, een gehucht in Wuustwezel op de Nederlandse grens, telt 1,2 miljoen kippen onder haar inwoners. Die verdelen het dorp: inwoners zijn stank, fijn stof en zwaar vervoer in hun dorp beu. Om de discussie te objectiveren bestelde het lokaal bestuur een luchtkwaliteitsstudie.